Qaraqalpaqstan Respublikasi' Ministrler Ken'esi

Qaraqalpaqstan Respublikasi'ni'n' Ma'mleketlik hu'kimet portali'



Betti PDF ta'rizde ju'klep ali'w Betti PDF ta'rizde ju'klep ali'w (84 Kb)    Versiyasi'    Betti doc ta'rizde ju'klep ali'w (84 KB)

«Investiciyali’q jumi’s haqqi’nda» Qaraqalpaqstan Respublikasi’ni’n’ Ni’zami’

1-statya. Investiciyali’q jumi’s haqqi’ndag’i’ ni’zamlar.
Investiciyali’q jumi’s haqqi’ndag’i’ ni’zamlar usi’ Ni’zamnan ha’m basqa da ni’zam aktlerinen turadi’.
Sonday-aq si’rt yel investiciyalari’n a’melge asi’ri’w menen baylani’sli’ bolg’an qatnasi’qlardi’n’ wo’zgeshelikleri Wo’zbekstan Respublikasi’ni’n’ si’rt yel investiciyalari’, si’rt yel investorlari’ huqi’qlari’ni’n’ kepillikleri ha’m qorg’ali’wi’ ilajlari’ haqqi’nda ni’zam aktleri xali’q arali’q sha’rtnamalari’ menen retlestiriledi.
Yeger Wo’zbekstan Respublikasi’ xali’q arali’q sha’rtnamasi’nda investiciyali’q jumi’s haqqi’nda Qaraqalpaqstan Respublikasi’ni’n’ ni’zamlari’nda na’zerde tuti’lg’annan basqasha qa’deler belgilengen bolsa, xali’q arali’q sha’rtnamani’n’ qa’deleri qollani’ladi’.

2-statya. Tiykarg’i’ tu’sinikler.
Bul Ni’zamda to’mendegi tiykarg’i’ tu’sinikler qollani’ladi’:
investiciyalar – ekonomikali’q ha’m basqa da jumi’s wobektlerine kirgiziletug’i’n materialli’q ha’m materialli’q yemes bayli’qlar ja’ne wolarg’a bolg’an huqi’qlar;
investiciyali’q jumi’s – investiciyalardi’ a’melge asi’ri’wg’a baylani’sli’ investiciyali’q jumi’s subektleri ha’reketinin’ ji’yi’ndi’si’;
investor – wo’z qarji’lari’ni’n’, qari’zg’a ali’ng’an ha’m tarti’lg’an qarji’lardi’n’, mu’lklik bayli’qlardi’n’ ha’m wolarg’a bolg’an huqi’qlardi’n’, sonday-aq intellektual menshiktin’ investiciyali’q jumi’s wobektlerine investiciyalani’wi’n a’melge asi’ri’wshi’;
investiciyali’q jumi’s qatnasi’wshi’si’ – investordi’n’ buyi’rtpalari’n wori’nlawshi’ si’pati’nda investiciyali’q jumi’sti’ ta’miyinlewshi investiciyali’q jumi’s subekti,
reinvesticiyalar – investordi’n’ jumi’si’ na’tiyjesinde ali’ng’an paydani’ (da’ramatti’) aylani’sqa kirgiziw.

3-statya. Arnalg’an wobekt boyi’nsha investiciyalar tu’rleri.
Arnalg’an wobekt boyi’nsha investiciyalar kapital, innovacion ha’m socialli’q boli’p bo’linedi.
Kapital investiciyalarg’a tiykarg’i’ qorlardi’ du’ziw ha’m jan’adan wo’ndiriwge, sonday-aq materialli’q wo’ndiristin’ basqa formalari’n rawajlandi’ri’wg’a jumsalatug’i’n investiciyalar kiredi.
Innovacion investiciyalarg’a texnika ha’m texnologiyalardi’n’ jan’a tu’rlerin islep shi’g’i’w ha’m wo’zlestiriwge jumsalatug’i’n investiciyalar kiredi.
Socialli’q investiciyalarg’a insan potenciali’n, ko’nlikpelerin ha’m wo’ndirislik ta’jriybesin rawajlandi’ri’wg’a, sonday-aq materialli’q yemes bayli’qlardi’n’ basqa da tu’rlerin rawajlandi’ri’wg’a jumsalatug’i’n investiciyalar kiredi.

4-statya. Investiciyalardi’ a’melge asi’ri’w tu’rleri.
Investorlar investiciyalardi’ to’mendegi jol menen a’melge asi’ri’wi’ mu’mkin:
yuridikali’q ta’repler du’ziw yaki wolardi’n’ ustavli’q qorlari’nda (kapitallari’nda) u’lesli qatnasi’w, soni’n’ ishinde mu’lkti yaki akciyalardi’ ali’w joli’ menen;
bahali’ qag’azlardi’, soni’n’ ishinde Wo’zbekstan Respublikasi’ rezidentleri ta’repinen emissiyalang’an qari’z minnetlemelerin ali’w;
koncessiyalardi’, soni’n’ ishinde ta’biyiy resurslardi’ izlew, islep shi’g’i’w, qazi’p ali’w yaki wolardi’ paydalani’wg’a bolg’an koncessiyalardi’ ali’w;
mu’lk huqi’qi’n, soni’n’ ishinde wolar jaylasqan jer uchastkalari’ menen birgelikte sawda ha’m xi’zmet ko’rsetiw salalari’ wobektlerine, turaq jaylarg’a mu’lk huqi’qi’n, sonday-aq jerge ha’m basqa da ta’biyiy resurslarg’a iyelik yetiw ha’m wolardan paydalani’w (soni’n’ ishinde ijara tiykari’nda paydalani’w) huqi’qi’n ni’zam aktlerine muwapi’q ali’w.
Investorlar investiciyalardi’ ni’zam aktlerine qarsi’ bolmag’an basqa tu’rlerde de a’melge asi’ri’wi’ mu’mkin.
Investiciyalar da’slepki yaki ta’kirarlap qosi’latug’i’n tu’rlerinin’ wo’zgertiliwi wolardi’n’ investiciyalar si’pati’nda da’rejesinin’ wo’zgeriwine ali’p kelmeydi.

5-statya. Investiciya resurslari’.
Investiciya resurslari’na to’mendegiler kiredi:
aqsha ha’m basqa finansli’q qarji’lar, soni’n’ ishinde kreditlar, paylar, akciyalar ha’m basqa da bahali’ qag’azlar;
ko’shpeli ha’m ko’shpes mu’lk (imaratlar, quri’li’slar, u’skeneler ha’m basqa da materialli’q bayli’qlar) ja’ne wolarg’a tiyisli huqi’qlar;
intellektual mu’lk wobektleri, soni’n’ ishinde texnikali’q aktler ta’rizinde du’zilgen texnikag’a, texnologiyag’a, kommerciyali’q ha’m basqa da bilimler ji’yi’ndi’si’, anaw yamasa mi’naw tu’rdegi wo’ndiristi sho’lkemlestiriw ushi’n za’ru’r bolg’an bilimler ha’m islep shi’g’ari’w ta’jriybesi, nou-xau;
jerge ha’m basqa ta’biyiy resurslarg’a, imaratlar, quri’li’slar, u’skenelerge iyelik yetiw ha’m wolardan paydalani’w huqi’qi’, sonday-aq mu’lk huqi’qi’nan kelip shi’g’atug’i’n na’rselik huqi’qlar;
ni’zam aktlerine muwapi’q basqa da bayli’qlar.

6-statya. Investiciya jumi’si’ wobektleri.
Materialli’q ha’m materialli’q yemes wo’ndiris wobektleri investiciya jumi’si’ni’n’ wobektleri boli’p tabi’ladi’.
Du’ziliwi ha’m paydalani’li’wi’ ni’zam aktlerinde belgilengen sanitariya-gigiena, radiaciya, ekologiya, arxitektura - qala quri’li’si’na tiyisli ha’m basqa da talaplarg’a juwap bermeytug’i’n, yuridikali’q ha’m fizikali’q ta’replerdin’ huqi’qlari’n ja’ne ni’zam menen qorg’alatug’i’n ma’plerin buzatug’i’n wobektlerge investiciya kirgiziw qadag’an yetiledi.

7-statya. Investiciya jumi’si’ni’n’ subektleri.
To’mendegiler investiciya jumi’si’ni’n’ subektleri (investorlar ha’m qatnasi’wshi’lar) boli’wi’ mu’mkin:
Wo’zbekstan Respublikasi’ni’n’ rezidentleri – puxaralari’ (fizikali’q ta’repleri), yuridikali’q ta’repleri;
jergilikli ma’mleketlik ha’kimiyat uyi’mlari’ ha’m ma’mleketlik basqari’w uyi’mlari’;
si’rt yel ma’mleketleri, xali’q arali’q sho’lkemler ha’m si’rt yel yuridikali’q ta’repleri ha’m puxaralari’, sonday-aq puxarali’g’i’ bolmag’an ta’repler ha’m Wo’zbekstan Respublikasi’ni’n’ si’rt yelde turaqli’ jasawshi’ puxaralari’;
birgelikte investiciya jumi’si’n a’melge asi’ri’p ati’rg’an yuridikali’q ha’m fizikali’q ta’repler, sonday-aq ma’mleketler ha’m xali’q arali’q sho’lkemler.
Investorlar ni’zam aktlerine muwapi’q buyi’rtpashi’ (qarji’ kirgiziwshi), kreditor, sati’p ali’wshi’ boli’wi’, sonday-aq investiciya jumi’si’ qatnasi’wshi’si’ wazi’ypasi’n atqari’wshi’ boli’wi’ mu’mkin.
Investiciya jumi’si’ni’n’ qatnasi’wshi’lari’ investor menen du’zilgen sha’rtnama tiykari’nda investordi’n’ buyi’rtpasi’n wori’nlawshi’ boli’wi’ mu’mkin.

8-statya. Investordi’n’ huqi’qlari’.
Menshik tu’rlerinen ha’m jumi’si’ tu’rinen g’a’rezsiz investorlar investiciya jumi’si’n a’melge asi’ri’wda ten’ huqi’qlarg’a iye.
Usi’ Ni’zam yaki basqa ni’zamlar menen sheklengen yaki qadag’an yetilgen wobektlerden ti’sqari’, ha’r qanday wobektke investiciyalar kirgiziw investordi’n’ toli’q huqi’qi’ boli’p yesaplanadi’ ha’m ni’zam menen qorg’aladi’.
Investor investiciyalaw maqseti, bag’dari’, tu’ri ha’m ko’lemin wo’z betinshe belgileydi, buni’ a’melge asi’ri’w ushi’n sha’rtnama tiykari’nda, a’dette, tan’law (tender) sawdasi’n wo’tkeriw joli’ menen yuridikali’q ha’m fizikali’q ta’replerdi investiciya jumi’si’ qatnasi’wshi’lari’ si’pati’nda tartadi’.
Ni’zam aktlerine muwapi’q investor investiciya wobektlerine ha’m wolardi’n’ na’tiyjelerine iyelik yetiw, wolardan paydalani’w, wolarg’a iyelik yetiw, sonday-aq reinvesticiyalaw huqi’qi’na iye.
Ni’zam aktlerinde belgilengen menshik huqi’qi’n qolg’a kirgiziwdi keltirip shi’g’armaytug’i’n wobektlerge investiciya kirgiziw, investordi’n’ son’i’nan bul wobektlerge iyelik yetiw, wolardi’ woperativ basqari’w yaki wolardi’ qollani’wdan ali’natug’i’n payda (da’ramatlar) da qatnasi’w huqi’qi’n sheklemeydi.
Investordi’n’ sheshimine muwapi’q investiciya wobektlerine ha’m wolardi’n’ na’tiyjelerine iyelik yetiw, wolardan paydalani’w, wolarg’a biylik yetiw huqi’qi’ ni’zam aktlerinde belgilengen ta’rtipte basqa yuridikali’q ha’m fizikali’q ta’replerge beriliwi mu’mkin. Huqi’qlardi’ beriw payi’ti’nda ta’replerdin’ wo’z-ara mu’na’sibetleri wolar du’zetug’i’n sha’rtnamalar tiykari’nda ta’rtipke sali’nadi’.
Yeger ni’zam aktlerinde basqasha ta’rtip belgilenbegen bolsa, investor, wo’zine za’ru’r bolg’an mu’lkti yuridikali’q ha’m fizikali’q ta’replerden wo’z-ara kelisiw tiykari’nda belgilenetug’i’n baha ha’m sha’rtlerde, ko’lemi ha’m nomenklaturasi’n sheklemegen ra’wishte ali’wg’a haqi’li’.
Investor ni’zam aktlerinde na’zerde tuti’lg’an basqa da huqi’qlarg’a iye boli’wi’ mu’mkin.

9-statya. Investordi’n’ minnetlemeleri.
Investor:
investiciya joybarlari’nda sanitariya-gigiena, radiaciya, ekologiya, arxitektura – qala quri’li’si’na baylani’sli’ ha’m basqa da talaplardi’n’ saqlang’anli’g’i’ haqqi’nda ekspertiza juwmag’i’n ali’w;
monopoliyag’a qarsi’ ni’zam aktlerinin’ talaplari’na boysi’ni’w;
sali’qlar ha’m basqa ma’jbu’riy to’lemlerdi to’lew;
sha’rtnama wori’nlanbawi’ yaki tiyisli da’rejede wori’nlanbawi’ sebepli investiciya jumi’si’ qatnasi’wshi’si’na keltirilgen za’leldi qaplaw;
jergilikli ma’mleketlik ha’kimiyat uyi’mlari’ ha’m ma’mleketlik basqari’w uyi’mlari’ni’n’ wo’z wa’killigi sheginde qoyi’latug’i’n talaplari’n wori’nlawi’ sha’rt.
Investorg’a ni’zam aktlerinde na’zerde tuti’lg’an basqa minnetler de ju’kleniwi mu’mkin.

10-statya. Investiciya jumi’si’ qatnasi’wshi’si’ni’n’ huqi’qlari’.
Investiciya jumi’si’ni’n’ qatnasi’wshi’si’ to’mendegilerge haqi’li’:
tan’law (tender) sawdasi’ni’n’ qatnasi’wshi’si’ boli’w;
investorlar menen wolardi’n’ buyi’rtpalari’n wori’nlaw ushi’n sha’rtnamalar du’ziw;
eger ni’zam aktlerinde yaki sha’rtnamada basqasha ta’rtip belgilenbegen bolsa, investor aldi’ndag’i’ wo’z minnetlemelerin wori’nlawg’a basqa adamlardi’ tarti’w;
eger ni’zam aktlerinde yaki sha’rtnamada basqasha ta’rtip belgilenbegen bolsa, investiciya jumi’si’ wobektinin’ haqi’yqi’y quni’n tu’siriw na’tiyjesinde yerisilgen u’nemge wo’z betinshe biylik yetiw;
investiciya jumi’si’ni’n’ qatnasi’wshi’si’ ni’zam aktlerinde na’zerde tuti’lg’an basqa huqi’qlarg’a da iye boli’wi’ mu’mkin.

11-statya. Investiciya jumi’si’ qatnasi’wshi’si’ni’n’ minnetleri.
Investiciya jumi’si’ni’n’ qatnasi’wshi’si’:
ni’zam aktlerinde belgilengen normalar, qa’deler ha’m standartlarg’a boysi’ni’w;
sha’rtnamalardi’ wo’z waqti’nda ha’m tiyisli da’rejede wori’nlawi’;
sha’rtnamani’ wori’nlawi’ yaki tiyisli da’rejede wori’nlamawi’ sebepli investorg’a keltirilgen za’leldi wo’tew;
jergilikli ma’mleketlik ha’kimiyat uyi’mlari’ ha’m ma’mleketlik basqari’w uyi’mlari’ni’n’ wo’z wa’killigi sheginde qoyi’lg’an talaplari’n wori’nlawi’ sha’rt.
Investiciya jumi’si’ni’n’ qatnasi’wshi’si’ licenziyalani’wi’ sha’rt bolg’an jumi’sti’ a’melge asi’ri’w ushi’n Wo’zbekstan Respublikasi’ Wa’zirler Ma’kemesi belgilegen ta’rtipte licenziya ali’wi’ tiyis.
Investiciya jumi’si’ni’n’ qatnasi’wshi’si’nda ni’zam aktlerinde na’zerde tuti’lg’an basqa da minnetler boli’wi’ mu’mkin.

12-statya. Investiciya jumi’si’ subektlerinin’ wo’z-ara mu’na’sibetleri.
Sha’rtnama du’ziw, sherikler ha’m kepillerdi tan’law, minnetlemelerdi belgilew, sonday-aq investiciya jumi’si’ subektleri wo’z-ara mu’na’sibetlerinin’ basqa sha’rtleri ni’zam aktleri menen ta’rtipke sali’nadi’.

13-statya. Investiciya jumi’si’nda bahalardi’ belgilew.
Investiciya jumi’si’ bari’si’nda wo’nim (jumi’s, xi’zmetler) bahasi’, a’dette, tan’law (tender) sawdasi’ na’tiyjeleri boyi’nsha, kelisilgen bahalarda belgilenedi.
Investiciya jumi’si’ subekti bazarda monopoliyali’q jag’daydi’ iyelegen jag’daylarda, bahalardi’ ma’mleketlik wa’killikli uyi’mi’ ni’zamlarg’a muwapi’q ta’rtiplestiredi.

14-statya. Investiciyali’q jumi’sti’ ma’mleket ta’repinen ta’rtiplestiriw.
Investiciyali’q jumi’sti’ ma’mleket ta’repinen ta’rtiplestiriw to’mendegi jollar menen a’melge asi’ri’ladi’:
investiciyali’q jumi’sti’n’ ni’zam shi’g’ari’w tiykari’n jetilistiriw;
sali’q to’lewshiler ha’m sali’q sali’w wobektlerin, sali’q stavkalari’ ha’m wolarg’a tiyisli jen’illiklerdi differenciyalawshi’ sali’q sistemasi’n paydalani’w;
tiykarg’i’ fondlardi’ jedel amortizaciyalaw;
normalar, qa’deler ha’m standartlardi’ belgilew;
monopoliyag’a qarsi’ ilajlardi’ paydalani’w;
kredit siyasati’ ha’m bahalardi’ belgilew siyasati’n wo’tkeriw;
jerge ha’m basqa ta’biyiy resurslarg’a iyelik yetiw ha’m wolardan paydalani’w sha’rtlerin belgilew;
investiciya joybarlari’n ekspertizalaw mexanizmlerin belgilew;
Wo’zbekstan Respublikasi’ni’n’ Investiciya bag’darlamasi’na kirgizilgen investiciya joybarlari’ni’n’ a’melge asi’ri’li’wi’ monitoringin ju’rgiziw.
Investiciyali’q jumi’sti’ ma’mleket ta’repinen ta’rtiplestiriw ni’zam aktlerinde na’zerde tuti’lg’an basqa tu’rlerde de a’melge asi’ri’ladi’.

15-statya. Woraylasti’ri’lg’an investiciyalar.
Ma’mleketlik investiciya jumi’si’ sheklerinde:
ma’mleketlik byudjet ha’m byudjetten ti’sqari’ fondlar qarji’lari’ yesabi’nan tikkeley qarji’landi’ri’w;
Wo’zbekstan Respublikasi’ ha’m Qaraqalpaqstan Respublikasi’ hu’kimetleri kepilligi asti’nda tarti’lg’an si’rt yel investiciyalari’n ha’m kreditlerin tarti’w joli’ menen a’melge asi’ri’latug’i’n investiciya woraylasti’ri’lg’an investiciya boli’p tabi’ladi’.
Woraylasti’ri’lg’an investiciyalardi’ basqari’w ma’mleketlik investiciyalar maqsetleri ushi’n wobektlerdi, investiciyalaw sharayatlari’n belgilewden ha’m wolar menen baylani’sli’ basqa da ma’selelerdi sheshiwden ibarat.
Woraylasti’ri’lg’an investiciyalardi’ basqari’w jergilikli ma’mleketlik ha’kimiyat uyi’mlari’ ha’m ma’mleketlik basqari’w uyi’mlari’ ta’repinen wolardi’n’ wa’killikleri sheklerinde a’melge asi’ri’ladi’.

16-statya. Woraylasti’ri’lg’an investiciyalardi’ a’melge asi’ri’w boyi’nsha sheshimler qabi’l yetiw.
Woraylasti’ri’lg’an investiciyalardi’ a’melge asi’ri’w boyi’nsha sheshimler ma’mleketlik uyi’mlar ta’repinen socialli’q-ekonomikali’q rawajlani’wdi’n’ keleshekke arnalg’an boljawlari’, ani’q maqsetke arnalg’an ilimiy-texnikali’q ha’m kompleksli ma’mleketlik bag’darlamalari’ ha’m usi’ investiciyalardi’n’ maqsetke muwapi’qli’g’i’n ani’qlawshi’ texnikali’q-ekonomikali’q tiykarlar negizinde qabi’l yetiledi.
Uli’wma ma’mleketlik a’hmiyetke iye bolg’an ani’q maqsetke arnalg’an kompleksli ma’mleketlik bag’darlamalardi’n’ joybarlari’ Qaraqalpaqstan Respublikasi’ Wa’zirler Ken’esi belgileytug’i’n ta’rtipte islep shi’g’i’ladi’ ha’m tasti’yi’qlanadi’.
Wo’zbekstan Respublikasi’ Woliy Majlisi ma’mleketlik byudjetten qarji’landi’ri’latug’i’n investiciyalardi’n’ ko’lemlerin tasti’yi’qlaydi’.

17-statya. Woraylasti’ri’lg’an investiciyalardi’ jaylasti’ri’w.
Woraylasti’ri’lg’an investiciyalardi’ jaylasti’ri’w, a’dette, ma’mleketlik sha’rtnama tiykari’nda a’melge asi’ri’ladi’.
Ma’mleketlik sha’rtnama investiciya jumi’si’ qatnasi’wshi’si’n – wori’nlawshi’ni’ tan’law (tender) tiykari’nda saylap ali’w arqali’ du’ziledi. Bunda usi’ wori’nlawshi’ ushi’n ni’zam aktlerinde ani’q jen’illikler belgilep qoyi’li’wi’ mu’mkin.

18-statya. Investiciya joybarlari’ ekspertizasi’.
Byudjet qarji’lari’ ha’m byudjetten ti’sqari’ qarji’lar yesabi’nan, sonday-aq si’rt yel investiciyalari’n Wo’zbekstan Respublikasi’ ha’m Qaraqalpaqstan Respublikasi’ kepillikleri asti’na tarti’p qarji’lanatug’i’n investiciya joybarlari’ ekspertizadan wo’tkeriliwi tiyis. Ekspertizani’ wo’tkeriw ta’rtibin Wo’zbekstan Respublikasi’ Wa’zirler Ma’kemesi belgileydi. Basqa derekler yesabi’nan qarji’landi’ri’latug’i’n investiciya joybarlari’ sanitariya-gigiena, radiaciya, ekologiya, arxitektura – qala quri’li’si’na baylani’sli’ basqa da talaplar wori’nlani’wi’na tiyisli bo’leginde, ni’zam aktlerinde belgilengen ta’rtipte ma’mleketlik ekspertizadan wo’tkeriliwi sha’rt.
Banklerdin’ kredit resurslari’ yesabi’nan qarji’landi’ri’latug’i’n kishi isbilermenlik investiciya joybarlari’ kommerciyali’q bank ta’repinen usi’ investiciya joybari’n a’melge asi’ri’wdi’n’ maqsetke muwapi’qli’g’i’ haqqi’nda ekspertizadan wo’tkeriliwi tiyis.
Wo’zbekstan Respublikasi’ni’n’ xali’q arali’q sha’rtnamalari’ sheklerinde a’melge asi’ri’latug’i’n investiciya joybarlari’ usi’ sha’rtnamalardi’ na’zerde tutqan ta’rtipte ekspertizadan wo’tkeriliwi tiyis.

19-statya. Investiciya fondlari’.
Investiciya jumi’si’n a’melge asi’ri’w maqsetinde tiyisli investiciya fondlari’ sho’lkemlestiriliwi mu’mkin.

20-statya. Investiciya jumi’si’ subektleri huqi’qlari’ni’n’ kepillikleri.
Ma’mleket investiciya jumi’si’ subektlerinin’ huqi’qlari’na kepillik beredi.
Ma’mleket uyi’mlari’ ha’m wolardi’n’ lawazi’mli’ adamlari’ investiciya jumi’si’ subektlerinin’ ni’zam aktlerine muwapi’q a’melge asi’ri’li’p ati’rg’an jumi’si’na aralasi’wg’a haqi’li’ yemes.
Yeger ma’mleket uyi’mlari’ ha’m wolardi’n’ lawazi’mli’ adamlari’ investiciya jumi’si’ subektlerinin’ jumi’si’nda ni’zam aktleri buzi’lg’anli’g’i’n ani’qlasa, wolar wa’killikleri bolg’an ha’m ani’q qa’deler buzi’li’wi’n saplasti’ri’w menen tikkeley baylani’sli’ ilajlardi’ ko’riwi mu’mkin. Ma’mleket uyi’mlari’ ha’m wolardi’n’ lawazi’mli’ adamlari’ qa’deler buzi’li’wi’ wori’n alg’an faktlerdi investiciya jumi’si’ subektlerinin’ basqa ni’zamli’ jumi’si’n sheklep qoyi’w ushi’n tiykar si’pati’nda paydalani’wi’ mu’mkin yemes.
Usi’ statyani’n’ qa’deleri xali’q arali’q huqi’qti’n’ uli’wma qabi’l yetilgen principlerine muwapi’q belgilenetug’i’n, Wo’zbekstan Respublikasi’ni’n’ milliy qa’wipsizligin ta’miyinlewge tikkeley baylani’sli’ bolg’an ni’zam aktlerin qabi’l yetiw, wolarg’a qosi’mshalar kirgiziw yaki wolardi’ biykarlawg’a qollani’lmaydi’.

21-statya. Investiciyalardi’ qorg’aw.
Ma’mleket investiciyalar qorg’ali’wi’na kepillik beredi.
Qaraqalpaqstan Respublikasi’nda investiciyalar ha’m investorlardi’n’ basqa aktivleri ma’mleket mu’lkine aylandi’ri’lmaydi’.
Investiciyalar ha’m investorlardi’n’ basqa aktivleri rekviziciyalanbaydi’, ta’biyiy apatshi’li’qlar, avariyalar, epidemiyalar, epizootiya jag’daylari’ ha’m basqa ayri’qsha xarakterge iye bolg’an jag’daylar bug’an kirmeydi.
Investiciyalardi’ rekviziciyalaw haqqi’nda qarar:
usi’ statyani’n’ u’shinshi bo’liminde ko’rsetilgen jag’daylardan kelip shi’g’atug’i’n wazi’ypalardi’ sheshiw ushi’n za’ru’r bolg’an investiciyalar yaki basqa aktivlerdin’ yen’ az mug’dari’ sheklenetug’i’n;
kemsitilmeytug’i’n tiykarda ha’m ni’zam aktlerinde belgilengen ta’rtipte a’melge asi’ri’latug’i’n;
keltirilgen za’lelge ten’ ra’wishte kompensaciya to’lenetug’i’n rekviziciya boyi’nsha talaplarg’a boysi’ni’li’p, Qaraqalpaqstan Respublikasi’ Wa’zirler Ken’esi ta’repinen qabi’l yetiledi. Ma’mleket ko’rsetip wo’tilgen kompensaciya to’lewleri wo’z waqti’nda a’melge asi’ri’li’wi’na kepil boladi’.
Investor investiciyalardi’ rekviziciyalaw haqqi’ndag’i’ sheshim boyi’nsha sud ta’rtibinde tarti’si’wg’a haqi’li’.
Investiciyalar qamsi’zlandi’ri’li’wi’ mu’mkin, ni’zamda na’zerde tuti’lg’an jag’daylarda bolsa, qamsi’zlandi’ri’li’wi’ sha’rt.

22-statya. Qarji’lardan paydalani’w kepillikleri.
Investiciya jumi’si’ subektinin’ investiciya jumi’si’ na’tiyjesinde ali’ng’an paydasi’ (da’ramati’) sali’qlar ha’m basqa da ma’jbu’riy to’lewler to’lengennen son’, woni’n’ qa’lewi boyi’nsha reinvesticiyalani’wi’ yaki basqa ha’r qanday usi’lda paydalani’li’wi’ mu’mkin.
Investiciya jumi’si’ subekti alg’an akciyalar ha’m basqa bahali’ qag’azlari’, woni’n’ maqsetli bank amanatlari’, sonday-aq, ali’ng’an mu’lk ali’p qoyi’lg’an (rekviziciyalang’an) jag’daylarda wolardi’n’ bahasi’ yaki ijara to’lewleri ni’zam aktlerine muwapi’q qaplanadi’ (kompensaciya to’lenedi).
Investiciya jumi’si’ subektinin’ yesap betlerinen paydalani’wdi’ sheklep qoyi’w yaki qarji’lardi’ ma’jbu’riy ali’p qoyi’w ni’zamda belgilengen ta’rtipte a’melge asi’ri’li’wi’ mu’mkin.

23-statya. Investiciyalardi’n’ qosi’msha kepillikleri ha’m qorg’aw ilajlari’.
Investiciyalardi’n’ qosi’msha kepillikleri ha’m qorg’aw ilajlari’ hu’kimet ta’repinen kepillikler beriwdi, investiciya joybarlari’n materialli’q ta’miyinlewde ko’meklesiwdi, arnawli’ sali’q ha’m to’lew rejimi jarati’li’wi’n, joybarlar a’melge asi’ri’li’wi’ni’n’ ma’mleketlik monitoringi ju’rgiziliwi ha’m ni’zam aktlerine muwapi’q basqa ilajlardi’ wo’z ishine ali’wi’ mu’mkin.
Investiciyalardi’n’ qosi’msha kepillikleri ha’m wolardi’ qorg’aw ilajlari’ investiciya jumi’si’ subektlerine Qaraqalpaqstan Respublikasi’ Wa’zirler Ken’esi qararlari’na muwapi’q beriledi.

24-statya. Ashi’q ma’limlemeden yerkin paydalana ali’w.
Investiciya jumi’si’ subektlerinin’ ma’plerine qatnasli’ bolg’an uli’wma ma’jbu’riy tu’rdegi ni’zam aktlerinen wolar yerkin paydalana ali’wi’ tiyis.
Jergilikli ma’mleketlik ha’kimiyat uyi’mlari’ ha’m ma’mleketlik basqari’w uyi’mlari’ investiciya jumi’si’ subektlerinin’ sorawlari’ boyi’nsha wolardi’ qi’zi’qti’rg’an mag’li’wmatti’ ni’zam aktlerinde na’zerde tuti’lg’an ta’rtipte beriwi tiyis.

25-statya. Investiciya jumi’si’n sheklep qoyi’w, toqtati’p turi’w yaki toqtati’w
Investiciya jumi’si’n sheklep qoyi’w, toqtati’p turi’w yaki toqtati’w investordi’n’, ma’mlekettin’ wa’killikli uyi’mi’ yaki sudti’n’ sheshimi boyi’nsha a’melge asi’ri’li’wi’ mu’mkin.
Ma’mlekettin’ wa’killikli uyi’mi’ investiciya jumi’si’n sheklep qoyi’w, toqtati’p turi’w yaki toqtati’w haqqi’nda sheshimdi:
investor ni’zamda belgilengen ta’rtipte bankrot dep ja’riyalang’an yaki tabi’lg’an;
ayri’qsha jag’daylar ju’z bergen;
investiciya jumi’si’ bari’si’nda ni’zam aktlerinde belgilengen sanitariya-gigiena, radiaciya, ekologiya, arxitektura – qala quri’li’si’na tiyisli basqa da talaplar, yuridikali’q ha’m fizikali’q ta’replerdin’ huqi’qlari’ ja’ne ni’zam menen qorg’alatug’i’n ma’pleri buzi’li’wi’na ali’p keliwi mu’mkin bolg’an jag’daylar ani’qlang’anda qabi’l yetiliwi mu’mkin.
Investiciya jumi’si’ subektlerine usi’ statyani’n’ yekinshi bo’leginin’ u’shinshi abzaci’nda ko’rsetilgen jag’daylarda keltirilgen za’leldi qaplaw ta’rtibi ni’zam aktleri menen belgilenedi.

26-statya. Investiciya jumi’si’ haqqi’ndag’i’ ni’zam aktlerin buzg’anli’g’i’ ushi’n juwapkerlik.
Investiciya jumi’si’ haqqi’ndag’i’ ni’zam aktlerin buzi’wda ayi’pli’ bolg’an adamlar belgilengen ta’rtipte juwapker boladi’.
Investiciya jumi’si’ haqqi’ndag’i’ ni’zam aktleri buzi’lg’an jag’dayda, investiciya jumi’si’ni’n’ subekti keltirilgen za’leldi, soni’n’ ishinde qoldan jiberilgen paydani’, ni’zam aktlerinde belgilengen ta’rtipte wo’teliwin talap yetiw huqi’qi’na iye.

27-statya. Tarti’slardi’ sheshiw.
Investiciyalar menen baylani’sli’ tarti’slar (investiciya boyi’nsha tarti’slar) sud ta’repinen sheshiledi.


Ko'rip shi'g'i'ldi': 1804

Betler