Qaraqalpaqstan Respublikasi' Ministrler Ken'esi

Qaraqalpaqstan Respublikasi'ni'n' Ma'mleketlik hu'kimet portali'



Betti PDF ta'rizde ju'klep ali'w Betti PDF ta'rizde ju'klep ali'w (80 Kb)    Versiyasi'    Betti doc ta'rizde ju'klep ali'w (80 KB)

«Qalali’li’q jolawshi’lar transporti’ haqqi’nda» Qaraqalpaqstan Respublikasi’ni’n’ Ni’zami’

1-statya. Usi’ ni’zamni’n’ maqsyeti.
Usi’ ni’zamni’n’ maqsyeti, Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’nda qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ jumi’si’ni’n’ huqi’qi’y tiykarlari’n qa’liplyestiriw bwoli’p tabi’ladi’.

2-statya. Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ haqqi’nda ha’m usi’ Ni’zamni’n’ ha’ryekyet yetiw salasi’ tuwrali’.
Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ haqqi’nda ni’zam aktlyeri usi’ Ni’zamnan ha’m basqa da ni’zam aktlyerinyen ibarat bwoladi’.
Usi’ ni’zamni’n’ ha’ryekyeti qalali’q ha’m ryespublikali’q, raywonli’q bag’i’ni’wdag’i’ qalalardag’i’, swonday-aq qalali’q pwosyolkalardag’i’ qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ subyektlyerinye taraladi’.

3-statya. Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ tu’sinigi.
Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ dyegyendye, Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ni’n’ aymag’i’nda dizimgye ali’ng’an, qala shyeklyerindyegi jwolawshi’lar ha’m bagaj tasi’w ushi’n arnalg’an avtwomwobil ha’m elyektr transpwort qurallari’ tu’sinilyedi.

4-statya. Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ni’n’ myenshik tu’rlyeri.
Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ ja’miyyetlik, jyekye myenshik yamasa myenshiktin’ basqa tu’rlyeri tiykari’nda islyewi mu’mkin.

5-statya. Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ni’n’ tu’rlyeri.
Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’na avtwobuslar, kishi si’yi’mli’qtag’i’ avtwobuslar, trwollyeybuslar, marshrutli’ ha’m liniyali’q taksilyer kiryedi.
Avtwobuslar, tralyeybuslar ha’m marshrutli’ taksilyer byelgili bir marshrutlar bwoyi’nsha, ha’ryekyet kyestyesina muwapi’q, byelgilyengyen tarifkye sa’ykyes two’lyem myenyen jwolawshi’lar taswdi’ a’myelgye asi’radi’.
Liniyali’q taksilyer jwolawshi’lardi’n’ talaplari’ tiykari’nda takswomyetrdin’ (yesaplag’i’shti’n’) kwo’rsyetiwi bwoyi’nsha two’lyemlyerdin’ yesabi’nan tasi’w xi’zmyetlyerin kwo’rsyetyedi.

6-statya. Vyedwomstvwoli’q jwolawshi’lar transpworti’.
Vyedwomstvwoli’q jwolawshi’lar transpworti’na ka’rxanalardi’n’, ma’kyemyelyerdin’ ha’m shwo’lkyemlyerdin’ wo’z xi’zmyetlyerin byelgili bir marshrut ha’m ha’ryekyet kyestyesi bwoyi’nsha ali’p bari’wshi’ usi’ ka’rxana, ma’kyemye yamasa shwo’lkyem ta’ryepinyen byelgilyengyenta’rtiptye yaki tasi’w sha’rtnamasi’na muwapi’q tasi’w xi’zmyetlyerin kwo’rsyetiwshi avtwobuslari’ ha’m mikrwoavtwobuslari’ kiryedi.
Vyedwomstvwoli’q jwolawshi’lar transpworti’-qalali’q jwolawshi’lar transpworti’n basqari’w uyi’mi’ myenyen du’zilgyen tasi’w sha’rtnamasi’ tiykari’nda jwolawshi’lar tasi’w ushi’n paydalani’li’wi’ mu’mkin. Bul jag’daylarda qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ haqqi’nda ni’zam aktlyerinin’ ryejyelyeri vyedwomstvwoli’q jwolawshi’lar tasi’w transpworti’na taraladi’.

7-statya. Jwolawshi’ tasi’w sha’rtnamasi’.
Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’nda jwolawshi’lar tasi’w isi tasi’w sha’rtnamasi’ tiykari’nda a’myelgye asi’ri’ladi’.
Jwolawshi’ tasi’w sha’rtnamasi’ ja’miyyetlik sha’rtnama bwoli’p yesaplanadi’.
Two’myendyegilyer tasi’w sha’rtnamasi’ni’n’ ta’ryeplyeri bwoli’p tabi’ladi’:
tasi’wshi’-myenshik huqi’qi’ tiykari’nda, yamasa basqa da ni’zam aktlyeri tiykari’nda transpwort qurali’na iyye bwolg’an, qalada kwommyerciyali’q tiykarda jwolawshi’lar tasi’w xi’zmyetin kwo’rsyetyetug’i’n ha’m bug’an arnawli’ ruxsatnamasi’ (licyenziyasi’) bwolg’an yuridikali’q ta’ryep;
jwolawshi’-tasi’wshi’ni’n’ xi’zmyetinyen paydalani’wshi’ fizikali’q ta’ryep.
Tasi’w sha’rtnamasi’ bwoyi’nsha, tasi’wshi’ jwolawshi’ni’ ha’m woni’n’ ju’klyerin byelgilyengyen ma’nzilgye jyetkyeriwgye minnyetli. Jwolawshi’ byelgilyengyen jwol haqi’ni’, al ju’gi bwolsa, ju’k tasi’w haqi’si’n two’lyewgye minnyetli.

8-statya. Tasi’wshi’ni’n’ tiykarg’i’ wazi’ypalari’.
Two’myendyegilyer tasi’wshi’ni’n’ tiykarg’i’ wazi’ypalari’ bwoli’p tabi’ladi’:
puqaralardi’n’ tasi’wg’a bwolg’an talaplari’n qanaatlandi’ri’w;
qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ni’n’ byelgilyengyen ta’rtiptye jumi’s islyewin shwo’lkyemlyestiriw;
jwolawshi’larg’a xi’zmyet kwo’rsyetiw sapasi’n ha’m ma’dyeniyati’n jaqsi’law;
jwolawshi’lardi’n’ wo’mirinin’ ha’m dyen sawli’g’i’ni’n’ qa’wipsizligin, transpwort qurallari’ ha’ryekyetinin’ qa’wipsizligin, swonday-aq qworshap turg’an wortali’qti’ qworg’aw talaplari’ni’n’ wori’nlani’wi’n ta’miyinlyew.

9-statya. Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ni’n’ jumi’si’n ma’mlyekyetlik ta’rtiplyestiriw.
Ma’mlyekyetlik qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ni’n’ jumi’si’n licyenziyalaw, sali’q wo’ndiriw, kryeditlyer byeriw, qarji’landi’ri’w ha’m baha byelgilyew, invyesiciya, birdyen bir ilimiy-tyexnikali’q siyasatti’ a’myelgye asi’ri’w, swonday-aq ni’zam aktlyerindye na’zyerdye tuti’lg’an basqa da usi’llar myenyen ta’rtiplyestirilyedi.

10-statya. Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’n ma’mlyekyetlik basqari’w.
Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’n ma’mlyekyetlik basqari’w Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ Ministrlyer Kyen’yesi, wori’nlardag’i’ jyergilikli ha’kimiyat uyi’mlari’, swonday-aq Ministrlyer Kyen’yesi arnawli’ wa’killik byergyen qalali’q jwolawshi’lar transpworti’n basqari’w uyi’mi’ ta’ryepinyen a’myelgye asi’ri’ladi’.

11-statya. Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ Ministrlyer Kyen’yesinin’ wa’killiklyeri.
Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ Ministrlyer Kyen’yesinin’ qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ni’n’ jumi’si’n ta’rtiplyestiriw ha’m basqari’w salasi’ndag’i’ wa’killiklyerinye two’myendyegilyer kiryedi:
rawajlandi’ri’w ha’m ilimiy-tyexnikali’q izyertlyewlyer ju’rgiziw ma’syelyelyerindye ma’mlyekyetlik siyasatti’ a’myelgye asi’ri’w;
licyenziyalaw ta’rtibin byelgilyew;
kryeditlyer byeriw, qarji’landi’ri’w ha’m invyesticiyalar salasi’nda aldi’n’g’i’ bag’darlardi’ ani’qlaw;
ma’mlyekyet iyyeliginyen shi’g’ari’w ha’m myenshiklyestiriw prwogrammalari’n du’ziw ha’m izbye-iz a’myelgye asi’ri’w;
xali’qarali’q sha’rtnamalardi’n’ wori’nlani’wi’n ta’miyinlyew ha’m ma’mlyekyetlyer arali’q baylani’slardi’ rawajlandi’ri’w;
ni’zam aktlyerinye muwapi’q basqa da wa’killiklyerdi a’myelgye asi’ri’w.

12-statya. Wori’nlardag’i’ ma’mlyekyetlik ha’kimiyat uyi’mlari’ni’n’ wa’killiklyeri.
Wori’nlardag’i’ ma’mlyekyetlik ha’kimiyat uyi’mlari’ni’n’ qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ni’n’ jumi’si’n ta’rtiplyestiriw ha’m basqari’w salasi’ndag’i’ wa’killiklyerinye two’myendyegilyer kiryedi:
rawajlani’wdi’n’ tiykarg’i’ bag’darlari’n byelgilyew ha’m kwomplyeksli ryegiwonalli’q bag’darlamalardi’ tasti’yi’qlaw;
xali’qqa transpwort xi’zmyetin kwo’rsyetiw haqqi’nda qalali’q jwolawshi’lar transpworti’n basqari’w uyi’mi’ myenyen sha’rtnama du’ziw ha’m transpwort ha’ryekyetin shwo’lkyemlyestiriw jwobasi’n tasti’yi’qlaw;
jwol qwoyi’latug’i’n shyeklyerdyegi tariflyerdi byelgilyew ha’m wolardi’n’ saqlani’wi’ u’stinyen qadaqalawdi’ shwo’lkyemlyestiriw;
jwolawshi’lar stanciyalari’n, ba’ndirgi, ha’m dispyetchyerlik punktlyerdi, basqa da wobyektlyerdi jaylasti’ri’w, quri’w ha’m abadanlasti’ri’w ma’syelyelyerin shyeshiw;
jwolawshi’ tasi’w xi’zmyetlyerinin’ sapasi’n qadag’alaw;
qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ ha’ryekyet yetiwshi avtwomwobil jwollari’n ha’ryekyet qa’wipsizligi talaplari’ da’ryejyesindye saqlaw;
ni’zam aktlyerinye muwapi’q basqa da wa’killiklyerdi a’myelgye asi’ri’w.

13-statya. Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’n basqari’w uyi’mi’ni’n’ wa’killiklyeri.
Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’n basqari’w uyi’mi’ni’n’ wa’killiklyerinye two’myendyegilyer kiryedi:
tasi’w xi’zmyetin kwo’rsyetiwshilyer myenyen sha’rtnamalar du’ziw ha’m wolardi’n’ jumi’si’n baylani’sti’ri’w;
barli’q tu’rdyegi qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ni’n’ byelgilyengyen ta’rtiptye jumi’s islyewin ta’miyinlyew;
birdyen-bir tyexnikali’q siyasat ju’rgiziw;
barli’q tu’rdyegi qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ jumi’slari’n rawajlandi’ri’w ha’m jwolawshi’larg’a xi’zmyet kwo’rsyetiw sistyemasi’n jyetilistiriw, wolarg’a kwo’rsyetilyetug’i’n xi’zmyetlyerdin’ kwo’lyemlyerin ha’m tu’rlyerin kyen’yeytiw bwoyi’nsha kwomplyeksli ila’jlar islyep shi’g’i’w ha’m wolardi’ a’myelgye asi’ri’w;
jwolawshi’larg’a xi’zmyet kwo’rsyetiw ta’rtibin ha’m qa’dyelyerin byelgilyewshi nwormativlik hu’jjyetlyer islyep shi’g’i’w;
avtwobuslar, trwolyeybuslar, marshrutli’ taksilyerdye, basqa da jwolawshi’lar tasi’w qurallari’nda jwolawshi’lar tasi’w marshrutlari’n ha’m ha’ryekyet kyestyelyerin tasti’yi’qlaw;
jwolawshi’lardi’n’ huqi’qlari’ni’n’ ta’miyinlyeniwin qadag’alaw;
qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ subyektlyeri ushi’n birdyen-bir bilyet sistyemasi’n yengiziw, jwol bilyetlyerin, kartwochkalardi’, swonday-aq puqaralardi’n’ ayi’ri’m katyegworiyalari’na transpwortta jyen’illik byeriliw myenyen ju’riw huqi’qlari’n byeryetug’i’n hu’jjyetlyerdi tayarlaw;
ni’zam hu’jjyetlyerinye muwapi’q basqa da wa’killiklyerdi a’myelgye asi’ri’w.

14-statya. Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ni’n’ jumi’si’n licyenziyalaw.
Qalada jwolawshi’lar tasi’w arnawli’ ruxsatnama (licyenziya) tiykari’nda a’myelgye asi’ri’ladi’.
Qalada jwolawshi’lar tasi’w ushi’n licyenziya byeriw ha’m woni’ qaytari’p ali’w ta’rtibi Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ Ministrlyer kyen’yesi ta’ryepinyen byelgilyenyedi.

15-statya. Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ni’n’ jumi’si’n qarji’landi’ri’w.
Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ni’n’ jumi’si’n qarji’landi’ri’w, tasi’wshi’lardi’n’ da’ramatlari’, wo’z invyesticiyalari’ ha’m si’rt yel invyesticiyalari’, byudjyet da’ryeklyeri ha’m basqa da da’ryeklyer yesabi’nan ni’zam aktlyerindye byelgilyengyen ta’rtiptye a’myelgye asi’ri’ladi’.
Qalada jwolawshi’lar tasi’w salasi’ndag’i’ ilimiy-izyertlyew jumi’slari’, a’dyettye ma’mlyekyetlik byudjyet yesabi’nan a’myelgye asi’ri’ladi’.
Jwolawshi’lar stanciyalari’n, ba’ndirgi ha’m dispyetchyerlik punktlyerdi jwoybarlaw, quri’w, abadanlasti’ri’w ha’m saqlaw, swonday-aq jan’a trwolyeybus jwollari’n quri’w jyergilikli byudjyet yesabi’nan a’myelgye asi’ri’ladi’.
Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ tasi’wshi’lari’ni’n’ jwol qwoyi’latug’i’n shyeklyerdyegi tariflyer bwoyi’nsha jwolawshi’lar ha’m ju’klyerin tasi’w xi’zmyetlyerin kwo’rsyetiwgye baylani’sli’ kwo’rgyen zi’yanlari’ Ministrlyer Kyen’yesi ta’ryepinyen byelgilyengyen ta’rtiptye tiyisli jyergilikli byudjyet yesabi’nan wo’tyelyedi.
Ayi’ri’m katyegworiyalardag’i’ puqaralardi’ tranmpwortta jyen’illik byerip tasi’w ma’mlyekyetlik byudjyet yesabi’nan a’myelgye asi’ri’ladi’.

16-statya. Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’nda jwol haqi’ two’lyew.
Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’nda jwolawshi’lar ha’m ju’klyerin tasi’w haqi’si’n two’lyew Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ Ministrlyer kyen’yesi ta’ryepinyen jwol qwoyi’latug’i’n shyeklyerdyegi byelgilyengyen tariflyer bwoyi’nsha a’myelgye asi’ri’ladi’.
Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’nda jwolawshi’lar ha’m wolardi’n’ ju’klyerin tasi’wdi’n’ jwol qwoyi’latug’i’n shyeklyerdyegi tariflyeri da’ryejyesi ekwonwomikali’q tiykarlang’an tasi’w qa’ryejyetlyerinyen ha’m jwolawshi’lar tasi’w xi’zmyetlyerinye bwolg’an talaptan kyelip shi’g’i’p byelgilyenyedi.
Liniyali’q taksilyerdye ju’klyerdi tasi’w haqi’si’ ali’nbaydi’.

17-statya. Sali’qlar ha’m jyen’illiklyer. (22.05.2010j. yekinshi syessiyasi’nda ali’p taslandi’ )

18-statya. Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ qurallari’n basqari’w huqi’qi’
Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ qurallari’n basqari’w huqi’qi’ tiyisli mamanli’qqa iyye bwolg’an ha’m myedicinali’q tyeksyeriwdyen wo’tkyen adamg’a byerilyedi
Jwolawshi’lar transpworti’n basqari’wg’a baylani’sli’ mamanli’q talaplari’ ha’m myedicinali’q tyeksyeriwdyen wo’tiw ta’rtibi ni’zam aktlyeri myenyen byelgilyenyedi.

19-statya. Marshrutlardi’ shwo’lkyemlyestiriw. Jwolawshi’lar stanciyalari’, ba’ndirgi ha’m dispyetchyerlik punktlyer.
Wori’nlardag’i’ ma’mlyekyetlik ha’kimiyat uyi’mlari’ ha’m qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ jumi’slari’n basqari’w uyi’mlari’, xali’qti’n’ talaplari’na qaray marshrutli’q tarmaqlardi’ ha’m qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ni’n’ ha’r qi’yli’ tu’rlyerin, wolardan na’tiyjyeli paydalani’wdi’ na’zyerdye tuti’p, wolardi’n’ jumi’slari’n rawajlandi’ri’wdi’ ta’miyinlyeydi.
Marshrutlardi’ shwo’lkyemlyestiriw, swoni’n’ ishindye jan’a marshrutlar ashi’w ha’m ha’ryekyet yetip turg’anlari’n wo’zgyertiw, jwolawshi’lar stanciyalari’ni’n’, ba’ndirgi ha’m dispyetchyerlik punktlyerdin’ jaylasatug’i’n wori’nlari’n byelgilyew qalali’q jwolawshi’lar transpworti’n basqari’w uyi’mi’ ta’ryepinyen wori’nlardag’i’ ma’mlyekyetlik ha’kimiyat uyi’mlari’ myenyen kyelisilip a’myelgye asi’ri’ladi’.
Jwolawshi’lardi’n’, swoni’n’ ishindye mayi’plar ha’m balali’ jwolawshi’lardi’n’ transpwort qurali’na miniwi ha’m tu’siwinin’ qa’wipsizligin ta’miyinlyew maqsyetindye jwolawshi’lar stanciyalari’ni’n’ ha’m ba’ndirgi punktlyerinin’ aymag’i’nda u’skyenyelyengyen pyerrwonlar bwoli’wi’ tiyis.
Jwolawshi’lar stanciyalari’nda ha’m ba’ndirgi pknktlyerindye wori’nlardag’i’ ma’mlyekyetlik ha’kimiyat uyi’mlari’ni’n’ ruxsati’ myenyen xali’qqa xi’zmyet kwo’rsyetiw wobyektlyeri jaylasti’ri’li’wi’ mu’mkin. Bunda jwolawshi’lar wo’miri ha’m dyen sawli’g’i’ qa’wipsizligi ja’nye transpwort ha’ryekyeti qa’wipsizligi ta’miyinlyeniwi tiyis.
Jwolawshi’lar stanciyalari’, ba’ndirgi ha’m dispyetchyerlik punktlyeri usi’ iu’rdyegi quri’li’slarg’a qwoyi’latug’i’n sanitariyali’q ha’m tyexnikali’q talaplarg’a juwap byeriw, zamanagwo’y kwo’riniskye iyye bwoli’wi’ tiyis.

20-statya. Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ni’n’ ha’ryekyet kyestyesi.
Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ni’n’ ha’ryekyeti tasi’wshi’ ta’ryepinyen qalali’q jwolawshi’lar transpworti’n basqari’w uyi’mi’ tasti’yi’qlag’an ha’ryekyet kyestyesinye muwapi’q shwo’lkyemlyestirilyedi.
Barli’q jwolawshi’lar stanciyalari’nda, aqi’rg’i’ ha’m ba’ndirgi punktlyerindye marshrutti’n’ ati’, ta’rtip sani’ ha’m ha’ryekyettin’ intyervali’ haqqi’nda ma’limlyemye jaylasti’ri’ladi’.

21-statya. Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ qurallari’n qwoyi’latug’i’n talaplar.
Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ qurallari’ qa’wipsizlik, miynyetti qworg’aw, ekwolwogiya talaplari’na, swonday-aq standartlar ha’m tyexnikali’q sha’rtlyergye, myedicinali’q-sanitariyali’q ha’m wo’rtkye qarsi’ nwormalarg’a muwapi’qli’q syertifikati’na iyye bwoli’wi’ tiyis. Transpwort qurallari’ ni’zam aktlyerindye byelgilyengyen ta’rtiptye dizimnyen wo’tkyerilgyen bwoli’wi’ tiyis.
Syertifikatlasti’ri’wdan wo’tpyegyen ha’m byelgilyengyen ta’rtiptye dizimgye ali’nbag’an transpwort qurallari’n paydalani’wg’a jwol qwoyi’lmaydi’.
Jwolawshi’lar transpworti’n syertifikatlasti’ri’w ta’rtibi Ministrlyer Kyen’yesi ta’ryepinyen byelgilyenyedi.
Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ni’n’ salwoni’nda ha’ryekyet marshruti’, jwolawshi’ ha’m ju’klyerin tasi’w bahasi’ haqqi’nda, swonday-aq basqa da za’ru’rli ma’limlyemyelyer bwoli’wi’ tiyis.
Tasi’wshi’, qalali’q jwolawshi’lar transpworti’nda mayi’plar ha’m balali’ jwolawshi’lar ushi’n za’ru’rli qwolayli’qlardi’ jaratadi’.
Liniyali’q taksilyerdye jwol haqi’ni’ ani’qlaw ushi’n (takswomyetr), yesaplawshi’ arnawli’ tani’p ali’w byelgilyeri yamasa basqa da jyen’il avtwomwobillyerdyen ayi’ri’p turatug’i’n byelgilyeri bwoli’wi’ tiyis.
Liniyali’q taksilyer ushi’n birdyen-bir byelgilyer Ministrlyer Kyen’yesi ta’ryepinyen tasti’yi’qlanadi’.

22-statya. Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’nda ryeklamalar.
Tasi’wshi’lar yuridikali’q ha’m fizikali’q ta’ryeplyerdin’ ryeklamasi’n transpwort qurallari’nda ni’zam hu’jjyetlyeri myenyen byelgilyengyen ta’rtiptye jaylasti’radi’.

23-statya. Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ tasi’wshi’si’ni’n’ minnyetlyeri.
Tasi’wshi’:
qalada jwolawshi’lar tasi’w islyerin wori’nlaw ushi’n licyenziyag’a iyye bwoli’wg’a;
jwolawshi’lar tasi’wdi’n’ byelgilyengyen qa’dyelyerin saqlawg’a;
jwolawshi’lardi’n’ wo’miri ha’m dyen sawli’g’i’ni’n’ qa’wipsizligin ta’miyinlyewgye;
miynyetti qworg’aw, wo’rt qa’wipsizligi, wo’ndirislik sanitariya ha’m ekwolwogiya talaplari’n wori’nlawg’a;
ha’ryekyet qa’wipsizligin, qala jwolawshi’lar transpworti’nan tyexnikali’q paydalani’w ha’m woni’ islyetiw qa’dyelyerinin saqlani’wi’n ta’miyinlyewgye;
puqaralardi’n’ ayi’ri’m katyegworiyalari’n jyen’illiklyer byerip tasi’wdi’ a’myelgye asi’ri’wg’a;
ni’zam aktlyerindye na’zyerdye tuti’lg’an basqa da talaplardi’ wori’nlawg’a minnyetli.
Tasi’wshi’ni’n’ byelgilyengyen marshruttan wo’z byetinshye shyetlyep kyetiwi, ha’ryekyet kyestyesin saqlamawi’ ha’m jwolawshi’larg’a ni’zam aktlyerindye na’zyerdye tuti’lmag’an qanday da bir talaplar qwoyi’li’wi’ qadag’an.

24-statya. Jwolawshi’lardi’n’ huqi’qi’.
Jwolawshi’lar:
qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ni’n’ qa’lyegyen tu’rinyen paydalani’w;
jwolawshi’lar stanciyalari’nan ha’m ba’ndirgi punktlyerinyen paydalani’w;
wo’zlyeri myenyen birgye jyeti jasqa dyeyingi balalari’n biypul ali’p ju’riw;
kwo’lyemlyeri byelgilyengyen mug’dardan aspaytug’i’n, salmag’i’ jigirma kilwogramnan arti’q bwolmag’an qwol ju’gin biypul ali’p ju’riw;
byelgilyengyen tariflyer bwoyi’nsha haqi’ two’lyep, ju’k ali’p ju’riw;
wo’mirin ha’m dyen sawli’g’i’n jyekye qamsi’zlandi’ri’w haqqi’nda i’qti’yarli’ tu’rdye sha’rtnama du’ziw;
jwolawshi’lar stanciyalari’ni’n’ ha’m aqi’rg’i’ dispyetchyerlik punktlyerdin’ dispyetchyerlyerinyen qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ni’n’ jumi’si’ haqqi’nda ma’limlyemye ali’w;
ni’zam aktlyerindye na’zyerdye tuti’lg’an basqa da huqi’qlardan paydalani’w huqi’qi’na iyye.

25-statya. Jwolawshi’lardi’n’ minnyetlyeri.
Jwolawshi’lar:
jwolawshi’lar tasi’wdi’n’ byelgilyengyen qa’dyelyerin saqlawg’a;
jwol haqi’ ha’m ju’klyerin tasi’w haqi’si’n wo’z waqti’nda two’lyewgye, bilyetti ma’nzilinye jyetkyengye dyeyin saqlawg’a ha’m woni’ qadag’alawdi’ a’myelgye asi’ri’wshi’ adamlardi’n’ talabi’ bwoyi’nsha kwo’rsyetiwgye;
transpwortta jyen’illiklyer myenyen ju’riw huqi’qi’n tasti’yi’qlawshi’ hu’jjyetlyerdi kwo’rsyetiwgye;
qalali’q jwolawshi’lar transpworti’nan paydalang’anda tazali’q ha’m ta’rtipti saqlawg’a, tasi’wshi’lardi’n’ u’skyenyelyerinye ha’m mu’lkinye itiyatli’ qarawg’a;
ni’zam aktlyerindye na’zyerdye tuti’lg’an basqa da talaplardi’ wori’nlawg’a minnyetli.
Jwolawshi’lardi’n’ wo’rt qa’wipin tuwdi’ri’wshi’, jari’li’wshi’, za’ha’rlyewshi, uwli’, radiwoaktiv zatlardi’, swonday-aq qaplawsi’z woq ati’w qurali’n, shanshi’latug’i’n ha’m kyeskir na’rsyelyerdi ali’p ju’riwlyeri qadag’an yetilyedi.

26-statya. Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’nda jyen’illiklyer myenyen ju’riw.
Ayi’ri’m katyegworiyalardag’i’ puqaralarg’a ni’zam aktlyeri myenyen qalali’q jwolawshi’lar transpworti’nda jyen’illiklyer myenyen ju’riw huqi’qi’ byelgilyenyedi.
Transpwortta jyen’illiklyer myenyen ju’riw huqi’qi’n paydalanatug’i’n jwolawshi’lardi’n’ qwol ju’gi ha’m ju’k ali’p ju’riwi uli’wma tiykaralarda a’myelgye asi’ri’ladi’.
Transpwortta jyen’illiklyer myenyen ju’riw huqi’qi’n byeryetug’i’n hu’jjyetlyeri bwoyi’nsha kyetip barati’rg’an jwolawshi’lar ushi’n qalali’q jwolawshi’lar transpworti’nda ha’ryekyet yetip turg’an tasi’w qa’dyelyeri minnyetli bwoli’p tabi’ladi’.

27-statya. «Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ haqqi’nda» Ni’zam aktlyerin buzg’ani’ ushi’n juwapkyershilik.
«Qalali’q jwolawshi’lar transpworti’ haqqi’nda»g’i’ Ni’zam aktlyerin buzg’an adamlar ni’zamda byelgilyengyen ta’rtiptye juwapkyer bwoladi’.
Bilyetlyerdi, jwol kartwochkalari’n ha’m qalali’q jwolawshi’lar transpworti’nda jyen’illiklyer myenyen ju’riw huqi’qi’n byeryetug’i’n hu’jjyetlyerdi qwoldan islyegyeni ushi’n juwapkyershilik ni’zam aktlyeri myenyen byelgilyenyedi.


Ko'rip shi'g'i'ldi': 1762

Betler