Qaraqalpaqstan Respublikasi' Ministrler Ken'esi

Qaraqalpaqstan Respublikasi'ni'n' Ma'mleketlik hu'kimet portali'



Betti PDF ta'rizde ju'klep ali'w Betti PDF ta'rizde ju'klep ali'w (96 Kb)    Versiyasi'    Betti doc ta'rizde ju'klep ali'w (96 KB)

«Si’rt yel investiciyalari’ haqqi’nda» Qaraqalpaqstan Respublikasi’ni’n’ Ni’zami’

1-statya. Ni’zamni’n’ maqsyeti ha’m wazi’ypalari’.
Usi’ Ni’zam Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ aymag’i’nda si’rt yel invyesticiyalari’n a’myelgye asi’ri’wdi’n’ huqi’qi’y tiykarlari’ ha’m ta’rtibin byelgilyep byeryedi.
Ni’zamni’n’ tiykarg’i’ wazi’ypalari’:
si’rt yel invyesticiyalari’ni’n’ kirip kyeliwin xwoshamyetlyew arqali’ Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ekwonwomikasi’n rawajlandi’ri’wg’a;
si’rt yellyerdin’ finansli’q, matyerialli’q, intyellyektualli’q ha’m basqa da ryesurslari’n, zamanagwo’y si’rt yel tyexnwolwogiyalari’n ha’m ta’jiriybyesin yengiziw ha’m wolardan raciwonal paydalani’w bwoli’p tabi’ladi’.

2-statya. Si’rt yel invyesticiyalari’ haqqi’ndag’i’ ni’zamshi’li’q.
Si’rt yel invyesticiyalari’ haqqi’ndag’i’ ni’zamshi’li’q usi’ Ni’zam ha’m basqa da ni’zam hu’jjyetlyerinyen ibarat.
Yegyer Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ni’n’ xali’qarali’q sha’rtnamalari’nda si’rt yel invyesticiyalari’ haqqi’ndag’i’ ni’zamshi’li’qta na’zyerdye tuti’lg’ani’nan basqa qag’i’ydalar byelgilyengyen bwolsa, xali’qarali’q sha’rtnama qag’i’ydalari’ qwollani’ladi’.

3-statya. Si’rt yel invyesticiyalari’.
Si’rt yel invyestworlari’ tiykari’nan payda (da’ramat) ali’w maqsyetindye isbilyermyenlik jumi’si’ ha’m ni’zamshi’li’qta qadag’an yetilmyegyen basqa tu’rdyegi jumi’s wobyektlyerinye qwosatug’i’n barli’q tu’rdyegi matyerialli’q ha’m matyerialli’q yemyes bayli’qlar ha’m wolarg’a tiyisli bwolg’an huqi’qlar, swoni’n’ ishindye intyellyektual mu’lkkye tiyisli huqi’qlar, swonday-aq, si’rt yel invyesticiyalari’nan ali’ng’an ha’r qanday da’ramat Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ aymag’i’nda si’rt yel invyesticiyalari’ dyep ta’n ali’nadi’.
Usi’ Ni’zamda isbilyermyenlik jumi’si’ ha’m basqa tu’rdyegi jumi’s tu’rlyeri wobyektlyerinye si’rt yel invyestworlari’ ta’ryepinyen ryeinvyesticiya tu’rindye qwosi’latug’i’n da’ramat dyegyendye Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’nda invyesticiyalawdan ali’ng’an ha’r qanday qarji’, swoni’n’ ishindye payda, prwocyentlyer, dividyendlyer, rwoyalti, kwomissiwon xwoshamyetlyewlyer, tyexnikali’q ja’rdyem, tyexnikali’q xi’zmyet kwo’rsyetiw ushi’n two’lyemlyer ha’m basqa tu’rdyegi xwoshamyetlyew pullari’ tu’sinilyedi.

4-statya. Si’rt yel invyestworlari’.
Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’nda si’rt yel invyestworlari’ two’myendyegilyer bwoli’wi’ mu’mkin:
si’rt yellyer, si’rt yellyerdin’ ha’kimshilik yaki aymaqli’q uyi’mlari’;
ma’mlyekyetlyerarali’q kyelisimlyer yaki basqa da sha’rtnamalarg’a muwapi’q du’zilgyen yaki xali’qarali’q g’alaba huqi’q subyektlyeri bwolg’an xali’qarali’q shwo’lkyemlyer;
si’rt yellyerdin’ ni’zam hu’jjyetlyerinye muwapi’q du’zilgyen ha’m jumi’s ali’p bari’p ati’rg’an yuridikali’q shaxslar, basqa da ha’r qanday shyerikliklyer, shwo’lkyemlyer yaki birlyespyelyer;
si’rt yel puqaralari’ bwolg’an fizikali’q shaxslar, puqarali’g’i’ bwolmag’an shaxslar ha’m si’rt yellyerdye turaqli’ jasaytug’i’n Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ puqaralari’.

5-statya. Si’rt yel invyesticiyalari’n a’myelgye asi’ri’w tu’rlyeri.
Si’rt yel invyestworlari’ Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ aymag’i’nda invyesticiyalardi’ two’myendyegi jwollar myenyen a’myelgye asi’ri’wi’ mu’mkin:
Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ni’n’ yuridikali’q ha’m (yaki) fizikali’q shaxslari’ myenyen birgyeliktye du’zilgyen xwojali’q ja’miyyetlyeri ha’m shyerikliklyerinin’, banklyer, qamsi’zlandi’ri’w shwo’lkyemlyeri ha’m basqa da ka’rxanalardi’n’ ustavli’q qworlari’nda ha’m basqa da mu’lkindye u’lyes qwosi’p qatnasi’w;
si’rt yel invyestworlari’na twoli’q qarasli’ bwolg’an xwojali’q ja’miyyetlyeri ha’m shyerikliklyerin, banklyer, qamsi’zlandi’ri’w shwo’lkyemlyerin ha’m basqa da ka’rxanalardi’ du’ziw ha’m rawajlandi’ri’w;
mu’lklyer, akciyalar ha’m basqa da bahali’ qag’azlardi’, swoni’n’ ishindye Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ ryezidyentlyeri ta’ryepinyen shi’g’ari’lg’an qari’z minnyetlyemyelyerin sati’p ali’w;
intyellyektualli’q mu’lkkye, swoni’n’ ishindye avtworli’q huqi’qlar, patyentlyer, twovar byelgilyeri, paydali’ mwodyellyer, sanaat u’lgilyeri, firmali’q atamalar ha’m nwou-xaug’a, swonday-aq, isshyen’lik abi’rwoyi’na (gudvillgye) huqi’qlar kirgiziw;
kwoncyessiyalar, swoni’n’ ishindye ta’biyiy ryesurslardi’ izlyew, islyep shi’g’ari’w, qazi’p ali’w yaki wolardan paydalani’wg’a bwolg’an kwoncyessiyalar ali’w;
sawda ha’m xi’zmyet kwo’rsyetiw salalari’ wobyektlyerinye, turaq-jay imaratlari’na wolar jaylasqan jyer wori’nlari’ myenyen birgyeliktye myenshik huqi’qi’n, swonday-aq, jyergye iyyelik yetiw ha’m wonnan paydalani’w (swoni’n’ ishindye ijara tiykari’nda paydalani’w) ha’mdye ta’biyiy ryesurslarg’a iyyelik yetiw ha’m wolardan paydalani’w huqi’qlari’n sati’p ali’w arqali’.
Si’rt yel invyestworlari’ Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ aymag’i’nda invyesticiyalardi’ ha’ryekyettyegi ni’zamshi’li’qqa qayshi’ kyelmyeytug’i’n basqa tu’rlyerdye dye a’myelgye asi’ri’wi’ mu’mkin.
Si’rt yel invyesticiyalari’ni’n’ birlyemshi yaki ta’kirarlap a’myelgye asi’ri’li’p ati’rg’an tu’rlyerinin’ wo’zgyertiliwi wolardi’n’ invyesticiya si’pati’ndag’i’ mazmuni’ni’n’ wo’zgyeriwinye ali’p kyelmyeydi.

6-statya. Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalar.
Si’rt yel invyestworlari’ Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ aymag’i’nda si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalardi’ du’ziwi ha’m Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’ myenyen wo’zlyerinye byerilgyen barli’q huqi’qlar, kyepilliklyer ha’m jyen’illiklyerdyen paydalani’wi’ mu’mkin.
Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ aymag’i’ndag’i’ si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalar dyegyendye akciyalari’ni’n’ (u’lyeslyerinin’, paylari’ni’n’) yaki ustavli’q qwori’ni’n’ kyemindye woti’z prwocyentin si’rt yel invyesticiyalari’ quraytug’i’n ka’rxanalar tu’sinilyedi. Wolar Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ ni’zam hu’jjyetlyerinye qayshi’ kyelmyeytug’i’n ha’r qanday shwo’lkyemlyestiriwshilik-huqi’qi’y tu’rlyerdye jumi’s ali’p baradi’. Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxana qatnasi’wshi’lari’nan biri usi’ Ni’zamni’n’ 4-statyasi’ni’n’ yekinshi, u’shinshi yaki two’rtinshi abzaclari’nda kwo’rsyetilgyen si’rt yel invyestwori’ bwoli’wi’ sha’rt.
Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxana woni’ shwo’lkyemlyestiriw jwoli’ myenyen yaki aldi’n si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’si’z du’zilgyen ka’rxanada qatnasi’w u’lyesin (payi’n, akciyalari’n) yamasa bunday ka’rxanani’n’ pu’tkillyey, swoni’n’ ishindye myenshiklyestiriw bari’si’nda si’rt yel invyestworlari’ ta’ryepinyen sati’p ali’ni’wi’ na’tiyjyesindye du’ziliwi mu’mkin.
Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxana ma’mlyekyetlik dizimgye ali’ng’an payi’ttan baslap yuridikali’q shaxs huqi’qi’na iyye bwoladi’. Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalardi’ du’ziw ha’m wolardi’ dizimgye ali’w ta’rtibi Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ Ministrlyer Kabinyeti ta’ryepinyen byelgilyenyedi.

7-statya. Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalardi’n’ si’n’ar ka’rxanalari’, filiallari’ ha’m wa’kilxanalari’.
Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxana Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’ talaplari’na muwapi’q halda Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ aymag’i’nda yuridikali’q shaxs huqi’qi’na iyye bwolg’an si’n’ar ka’rxanalar, swonday-aq, yuridikali’q shaxs bwolmag’an wa’kilxanalar ha’m basqa da wo’z aldi’na bwo’limlyer du’ziwi mu’mkin.
Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’nan ti’sqari’da da si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalardi’n’ si’n’ar ka’rxanalari’, filiallari’, wa’kilxanalari’ ha’m basqa da wo’z aldi’na bwo’limlyeri du’ziliwi mu’mkin.

8-statya. Ka’rxanalardi’n’ xwojali’q birlyespyelyeri.
Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalar i’qti’yarli’ ra’wishtye Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’na muwapi’q, Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ aymag’i’nda birlyespyelyer, kwoncyernlyer, kworpworaciyalar, kwonsworciumlar ha’m basqa da xwojali’q birlyespyelyerin du’ziwi, ha’ryekyettyegi birlyespyelyer qurami’na twoli’q huqi’qli’ ag’za si’pati’nda kiriwi mu’mkin.

9-statya. Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ aymag’i’ndag’i’ si’rt yel invyesticiyalari’ ushi’n huqi’qi’y ryejim.
Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ wo’z aymag’i’nda si’rt yel invyestworlari’ni’n’ invyesticiya jumi’si’n a’myelgye asi’ri’wi’nda barli’q huqi’qlari’na kyepillik byeryedi ha’m qworg’aydi’.
Si’rt yel invyestworlari’ ha’m si’rt yel invyesticiyalari’ ushi’n a’dil ha’m tyen’ huqi’qli’ ryejim jarati’p byerilyedi, wolardi’n’ twoli’q ha’m turaqli’ qworg’ali’wi’ ha’mdye qa’wipsizligi ta’miyinlyenyedi. Bunday ryejim Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ni’n’ xali’qarali’q sha’rtnamalari’nda byelgilyengyeninyen qwolaysi’z bwoli’wi’ mu’mkin yemyes.
Si’rt yel invyesticiyalari’ni’n’ huqi’qi’y ryejimi Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ni’n’ yuridikali’q ha’m fizikali’q shaxslari’ni’n’ a’myelgye asi’ri’p ati’rg’an invyesticiyalari’ni’n’ tiyisli ryejiminye qarag’anda qwolaysi’z bwoli’wi’ mu’mkin yemyes.
Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ni’n’ ni’zamshi’li’g’i’nda xali’qarali’q huqi’qti’n’ uli’wma qabi’l yetilgyen nwormalari’na muwapi’q, Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ni’n’ milliy qa’wipsizligi ma’plyerin qworg’aw maqsyetindye ekwonwomikani’n’ ha’m jumi’sti’n’ byelgili salalari’nda si’rt yel invyesticiyalari’ ushi’n shyeklyewlyer yaki qadag’an yetiw na’zyerdye tuti’lg’an bwoli’wi’ mu’mkin.
Si’rt yel invyestworlari’ni’n’ Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’ myenyen kyepillyengyen huqi’qlari’ ha’m ma’plyeri buzi’lg’anda wolardi’ tiklyew Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ni’n’ ni’zamshi’li’g’i’, swonday-ak, xali’qarali’q sha’rtnamalar myenyen ryetlyestirilyedi.

10-statya. Si’rt yel invyestworlari’ni’n’ huqi’qlari’.
Si’rt yel invyestworlari’ xali’qarali’q huqi’q principlyeri ha’m Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ni’n’ ni’zamshi’li’g’i’na muwapi’q two’myendyegi huqi’qlarg’a iyye:
invyesticiyalawdi’ a’myelgye asi’ri’wdi’n’ kwo’lyemi, tu’ri ha’m bag’darlari’n byelgilyew;
invyesticiya jumi’si’n a’myelgye asi’ri’w ushi’n yuridikali’q ha’m fizikali’q shaxslar myenyen sha’rtnamalar du’ziw;
wo’zinin’ invyesticiyalari’na ha’m invyesticiya jumi’si’ni’n’ na’tiyjyesinye iyyelik yetiw, wolardan paydalani’w ha’m wolarg’a biylik yetiw. Si’rt yel invyestwori’ni’n’ shyeshiminye muwapi’q invyesticiyalarg’a, wolardi’n’ na’tiyjyesinye iyyelik yetiw, wolardan paydalani’w, wolarg’a biylik yetiw huqi’qlari’ Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ni’zam hu’jjyetlyerindye byelgilyengyen ta’rtiptye basqa yuridikali’q ha’m fizikali’q shaxslarg’a byeriliwi mu’mkin. Huqi’qlar basqa ta’ryeplyergye byerilgyendye ta’ryeplyerdin’ wo’z-ara qatnasi’qlari’ sha’rtnamalar tiykari’nda ta’rtipkye sali’nadi’;
Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ndag’i’ invyesticiya jumi’si’ na’tiyjyesindye ali’ng’an wo’zinye tiyisli woylap tabi’wlar, paydali’ mwodyellyer ha’m sanaat u’lgilyerin si’rt yellyerdye ha’m Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’nda patyentlyestiriw haqqi’nda biyg’a’ryez tu’rdye shyeshim qabi’l yetiw;
invyesticiya jumi’si’ na’tiyjyesindye ali’ng’an da’ramatti’ biyg’a’ryez ha’m yerkin paydalani’w (swonday-aq, woni’ hyesh qanday irkinishsiz ryepatriaciya yetiw);
Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’na kryedit ha’m qari’z tu’rindye pul qarji’lari’n tarti’w;
wo’z yesap byetindyegi milliy valyuta qarji’lari’nan ishki valyuta bazari’nda si’rt yel valyutasi’n sati’p ali’w ushi’n paydalani’w;
ni’zamshi’li’qta na’zyerdye tuti’lg’an jag’daylarda ha’m sha’rtlyerdye jyer uchastkalari’na tiyisli huqi’qlardi’ sati’p ali’w;
Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’na muwapi’q, wo’zinye myenshik huqi’qi’ tiykari’nda tiyisli bwolg’an mu’lk ha’m ha’r qanday mu’lklik huqi’qlardan mwoyni’na alg’an minnyetlyemyelyerinin’, swoni’n’ ishindye qari’z qarji’lari’n tarti’wg’a qarati’lg’an minnyetlyemyelyerdin’ barli’q tu’rlyeri bwoyi’nsha ta’miynat si’pati’nda paydalani’w;
wo’z invyesticiyalari’ ha’m basqa aktivlyeri ryekviziciya yetilgyen jag’dayda tiyisli ra’wishtye kwompyensaciya ali’w;
ma’mlyekyetlik basqari’w uyi’mlari’ni’n’, jyergilikli ma’mlyekyetlik ha’kimiyat uyi’mlari’ni’n’ ha’mdye wolardi’n’ lawazi’mli’ shaxslari’ni’n’ ni’zamsi’z ha’ryekyetlyeri (ha’ryekyetsizligi) ha’mdye shyeshimlyeri na’tiyjyesindye kyeltirilgyen zi’yanlardi’ wo’ndiriw.
Si’rt yel invyestwori’ Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ni’n’ ni’zamshi’li’g’i’nda na’zyerdye tuti’lg’an basqa da huqi’qlarg’a iyye.

11-statya. Si’rt yel invyestworlari’ni’n’ minnyetlyeri.
Si’rt yel invyestworlari’ Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ aymag’i’nda invyesticiya jumi’si’n a’myelgye asi’rg’anda:
Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ni’n’ ha’ryekyettyegi ni’zamshi’li’g’i’na bwoysi’ni’wi’;
Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ni’n’ ni’zamshi’li’g’i’na muwapi’q sali’qlar ha’m basqa da two’lyemlyerdi two’lyewi;
invyesticiyalawg’a baylani’sli’ wo’zlyerinye alg’an sha’rtnama minnyetlyeri bwoyi’nsha juwap byeriwi;
invyesticiyajwoybarlari’nda Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ni’n’ ni’zamshi’li’g’i’nan kyelip shi’g’atug’i’n sanitariya-gigiyena, ekwolwogiyag’a baylani’sli’ ha’m basqa da talaplarg’a juwap byeryetug’i’nli’g’i’ haqqi’nda ekspyertiza juwmag’i’n ali’wi’;
wo’z ba’syekilyeslyerinye sali’sti’rg’anda qwosi’msha jyen’illiklyer ha’m abzalli’qlar ali’w maqsyetindye invyesticiya jumi’si’ bwoyi’nsha shyeriklyerinye yaki ma’mlyekyetlik basqari’w uyi’mlari’ ha’m jyergilikli ma’mlyekyetlik ha’kimiyat uyi’mlari’na tikkyelyey ha’m (yaki) tikkyelyey yemyes ni’zamsi’z ta’sir wo’tkiziwdin’ ha’r qanday tu’rlyerinyen wo’zlyerin ti’yi’wi’ sha’rt.
Si’rt yel invyestwori’ Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ni’n’ ni’zam hu’jjyetlyerin buzg’anli’g’i’ ushi’n uli’wma tiykarda juwapkyer bwoladi’ ha’mdye wo’zinye myenshik huqi’qi’ tiykari’nda tiyisli bwolg’an, Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ni’zamlari’na muwapi’q wo’ndiriw qarati’li’wi’ mu’mkin bwolg’an wo’zinin’ mu’lki myenyen juwap byeryedi.

12-statya. Si’rt yel invyestworlari’ni’n’ xwojali’q jumi’si’.
Si’rt yel invyestworlari’ni’n’ xwojali’q jumi’si’, swoni’n’ ishindye si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalar, wolardi’n’ si’n’ar ka’rxanalari’, filiallari’ ha’m basqa du’zilmyelyerin, swonday-aq, xwojali’q asswociaciyalari’ ha’m birlyespyelyerin du’ziw, sati’w, qayta du’ziw yaki saplasti’ri’w, si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalardi’n’ qworlari’n qa’liplyestiriw, ijara sha’rtnamalari’ ha’m basqa da sha’rtnamalardi’ du’ziw bwoyi’nsha jumi’si’ Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ni’n’ ni’zamshi’li’g’i’ myenyen ryetlyestirilyedi.
Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalar Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’na muwapi’q sali’qlar ha’m basqa two’lyemlyerdi, swoni’n’ ishindye Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ puqaralari’ bwoli’p tabi’latug’i’n wo’z xi’zmyetkyerlyeri ushi’n swocialli’q qamsi’zlandi’ri’w ha’m swocialli’q ta’miynat bwoyi’nsha two’lyemlyerdi a’myelgye asi’radi’.
Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalardi’n’ si’rt yel valyutasi’ndag’i’ barli’q qa’ryejyetlyeri wolardi’n’ wo’z valyuta tu’simlyeri yesabi’nan, swonday-aq, si’rt yel valyutasi’n ali’wdi’n’ Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’nda ruxsat yetilgyen basqa dyeryeklyeri yesabi’nan ta’miyinlyeniwi tiyis. Wolardi’n’ valyutada wo’zin-wo’zi qaplawi’ du’zilyetug’i’n kwonsworciumlar, birlyespyelyer ha’m basqa da strukturali’q du’zilmyelyer shyeklyerindye dye ta’miyinlyeniwi mu’mkin.
Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalar Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ni’n’ ni’zamshi’li’g’i’ talaplari’na juwap byergyen halda ekspwort-impwort wopyeraciyalari’n biyg’a’ryez ra’wishtye a’myelgye asi’radi’. Wo’zlyeri islyep shi’g’arg’an wo’nimdi ekspwort qi’lg’ani’nda, bunday wo’nim licyenziyalanbaydi’ ha’m kvwotalanbaydi’.
Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalar Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’na muwapi’q, wo’zinin’ wo’ndirisindye paydalani’wi’ ushi’n wo’nimdi licyenziyasi’z impwort qi’li’wg’a haqi’li’. Ekspwortqa shi’g’ari’latug’i’n wo’zinin’ islyep shi’g’arg’an wo’nimin ha’m ka’rxanalar ta’ryepinyen wo’z za’ru’rliklyeri ushi’n impwort qi’li’natug’i’n wo’nimdi ani’qlaw ta’rtibi Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ Ministrlyer Kabinyeti ta’ryepinyen byelgilyenyedi.
Si’rt yel invyestworlari’ ha’m ustavli’q qwori’nda si’rt yel invyesticiyalari’ni’n’ u’lyesi kyemindye woti’z u’sh prwocyent bwolg’an si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalar ta’ryepinyen wo’z wo’ndiris za’ru’rliklyeri ushi’n Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’na ali’p kirilyetug’i’n mu’lk baji’ puli’n wo’ndiriwdyen ni’zam hu’jjyetlyerindye byelgilyengyen ta’rtiptye azat yetilyedi. Si’rt yel invyesstworlari’ni’n’ ha’m si’rt yel invyestworlari’ myenyen du’zilgyen miynyet sha’rtnamalari’na muwapi’q Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’nda turg’an si’rt yellyer puqaralari’ni’n’ jyekye za’ru’rliklyeri ushi’n ali’p kirilyetug’i’n mu’lktyen baji’ puli’ ali’nbaydi’.
Si’rt yel invyestworlari’na ha’m si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalarg’a tiyisli, wolardi’n’ invyesticiyalari’ si’pati’nda qwosi’latug’i’n woylap tabi’wlardi’ patyentlyew ha’m sanaat u’lgilyerin yengiziw Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’nda byelgilyengyen ta’rtiptye a’myelgye asi’ri’ladi’.
Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalar ka’rxana qworlari’ dizimin, wolardi’ payda yetiw ha’m wolardan paydalani’w ta’rtibin biyg’a’ryez ra’wishtye byelgilyeydi.
Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalar xi’zmyetkyerlyerinin’ miynyet qatnasi’qlari’ Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’ myenyen ryetlyestirilyedi.
Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalar xi’zmyetkyerlyerin swocialli’q qamsi’zlandi’ri’w ha’m swocialli’q ta’miyinlyew (si’rt yel xi’zmyetkyerlyerin swocialli’q qamsi’zlandi’ri’w ha’m swocialli’q ta’miyinlyew bug’an kirmyeydi) Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’ myenyen ryetlyestirilyedi.
Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalar ni’zamshi’li’qta na’zyerdye tuti’lg’an jag’daylarda ha’m sha’rtlyerdye jyer uchastkalari’n sati’p ali’wi’ mu’mkin.
Imaratlar ha’m quri’lmalarg’a bwolg’an myenshik huqi’qi’ basqag’a wo’tip ati’rg’anda Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’nda byelgilyengyen ta’rtiptye ha’m sha’rtlyerdye usi’ wobyektlyer myenyen birgyeliktye jyer uchastkasi’nan paydalani’w huqi’qi’ da wo’tyedi.
Si’rt yel invyestworlari’na mu’lkti ijarag’a byerip qwoyi’w ijarag’a byeriwshi ta’ryepinyen sha’rtnamalar tiykari’nda ha’m ni’zamshi’li’qqa muwapi’q a’myelgye asi’ri’ladi’.
Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalar Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’nda byelgilyengyen ta’rtiptye yesapti’ ha’m yesabatti’ a’myelgye asi’radi’. Wolar buxgaltyeriya da’ptyerlyeri ha’m jazi’wlari’n Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ni’n’ milliy valyutasi’nda, swonday-aq, wo’z qa’lyewinye qaray, yerkin almasti’ri’li’tag’i’n valyutada ju’rgizyedi.

13-statya. Kwoncyessiya sha’rtnamalari’.
Si’rt yel invyestworlari’na ta’biyiy ryesurslardi’ izlyew, qazi’p ali’w ha’m wolardan paydalani’w ha’mdye basqa xwojali’q jumi’si’n ju’rgiziw ushi’n kwoncyessiyalar byeriw si’rt yel invyestworlari’ Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ma’mlyekyetlik basqari’wi’ni’n’ wa’killik byerilgyen uyi’mlari’ myenyen ni’zamshi’li’qta byelgilyengyen ta’rtiptye du’zyetug’i’n kwoncyessiya sha’rtnamalari’ tiykari’nda a’myelgye asi’ri’ladi’.
Kwocyessiyalarg’a, yegyer wolar Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’nda qadag’an yetilmyegyen bwolsa ha’m du’zilyetug’i’n kwoncyessiya sha’rtnamalari’ni’n’ maqsyetlyerinye juwap byersye, jumi’sti’n’ barli’q tarawlari’ ha’m tu’rlyerindye jwol qwoyi’ladi’.

14-statya. Si’rt yellik xi’zmyetkyerlyerdi tarti’w.
Si’rt yel invyestworlari’ ha’m si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalar Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’na muwapi’q, ha’r qanday si’rt yel puqaralari’ myenyen ha’m Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ni’n’ ti’sqari’si’nda jasawshi’ puqarali’g’i’ bwolmag’an shaxslar myenyen invyesticiya jumi’si’n a’myelgye asi’ri’w maqsyetindye yerkin miynyet sha’rtnamalari’n du’ziw huqi’qi’na iyye. Bunday shaxslar tiyisli kwo’p ma’rtyelik vizalar alg’an halda miynyet sha’rtnamasi’ni’n’ barli’q ha’ryekyet yetiw da’wiri ushi’n Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ aymag’i’na kyeliw ha’m wonda qali’w huqi’qi’na iyye.
Si’rt yellik xi’zmyetkyerlyerdin’ miynyetinye haqi’ two’lyew, wolarg’a miynyet dyem ali’si’n byeriw, wolardi’ pyensiya myenyen ta’miyinlyew ma’syelyelyeri wolardi’n’ ha’r biri myenyen du’zilgyen miynyet sha’rtnamalari’nda shyeshiliwi lazi’m. Bunday xi’zmyetkyerlyer is haqi’ ha’m ni’zamli’ jwol myenyen alg’an basqa da da’ramatlari’n basqa ma’mlyekyetlyergye, ni’zamda byelgilyengyen sali’qlar ha’m ma’jbu’riy two’lyemlyer two’lyengyennyen kyeyin, hyesh qanday shyeklyewlyersiz wo’tkiziwi mu’mkin.
Si’rt yellik invyestwor, si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxana si’rt yellik xi’zmyetkyer turaqli’ jasaytug’i’n ma’mlyekyettyegi tiyisli qworlarg’a usi’ xi’zmyetkyer ushi’n swocialli’q qamsi’zlandi’ri’w ha’m swocialli’q ta’miynat two’lyemlyerin wo’tkizyedi.

15-statya. Ju’riw yerkinligi.
Invyesticiya jumi’si’ myenyen baylani’sli’ halda Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’nda bwoli’p turg’an si’rt yel invyestworlari’, wolardi’n’ wa’killyeri ha’m si’rt yellik xi’zmyetkyerlyer Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ni’n’ barli’q aymag’i’nda yerkin ju’riw huqi’qi’na iyye.
Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ni’n’ ni’zamshi’li’g’i’nda yerkin ju’riwgye shyeklyewlyer byelgilyengyen bwolsa, tyek g’ana milliy qa’wipsizlikti ta’miyinlyew maqsyetlyerin gwo’zlyep byelgili bir shyeklyewlyer qwollani’li’wi’ mu’mkin.

16-statya. Si’rt yel invyesticiyalari’n qamsi’zlandi’ri’w.
Invyesticiyalar ha’m si’rt yel invyestworlari’ni’n’ ta’wyekyelshiligin qamsi’zlandi’ri’w i’qti’yarli’ ra’wishtye a’myelgye asi’ri’ladi’.
Si’rt yel invyestworlari’ ma’mlyekyettin’ wo’z invyestworlari’ myenyen tyen’ ra’wishtye Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ aymag’i’nda ni’zamli’ jumi’s ali’p bari’p ati’rg’an ha’r qanday qamsi’zlandi’ri’w shwo’lkyemindye qamsi’zlandi’ri’w bwoyi’nsha qworg’ali’w huqi’qi’nan paydalanadi’. Si’rt yel invyesticiyalari’n siyasiy ha’m basqa da ta’wyekyelshiliktyen qamsi’zlandi’ri’w si’rt yellik ekspwortli’q kryeditlik agyentliklyeri, basqa qamsi’zlandi’ri’w kwompaniyalari’ ta’ryepinyen dye a’myelgye asi’ri’li’wi’ mu’mkin.
Si’rt yel invyesticiyalari’n qamsi’zlandi’ri’wdi’ a’myelgye asi’ri’wshi’ qamsi’zlandi’ri’w shwo’lkyemlyeri Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ni’n’ minnyetlyemyelyeri bwoyi’nsha juwap byermyeydi. Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ qamsi’zlandi’ri’w shwo’lkyemlyerinin’ minnyetlyemyelyeri bwoyi’nsha juwap byermyeydi, ta’ryeplyerdin’ kyelisimindye na’zyerdye tuti’lg’an jag’daylar bug’an kirmyeydi.
Si’rt yel invyesticiyalari’n qamsi’zlandi’ri’w siyasiy ha’m basqa da ta’wyekyelshiliktyen, swoni’n’ ishindye:
mu’lktin’ eksprwopriaciya yetiliwi, swonday-aq, mu’lktin’ ali’p qwoyi’li’wi’ yaki basqa shaxsqa wo’tkiziliwinye, mu’lk yaki wol arqali’ ali’natug’i’n da’ramatlar u’stinyen qadag’alaw imkaniyati’ jwoyti’li’wi’na ali’p kyeliwshi ha’r qanday ni’zam shi’g’ari’wg’a baylani’sli’ yaki ha’kimshilik sharalardi’;
si’rt yel valyutasi’n ma’mlyekyettyen si’rtqa wo’tkiziwgye shyeklyewlyer yengiziwin;
ni’zamshi’li’qqa invyestworlardi’n’ ayi’ri’m twoparlari’n kyemsitiwshi tu’styegi wo’zgyerislyer kirgiziliwin;
ma’mlyekyet basqari’wi’ uyi’mlari’, jyergilikli ma’mlyekyetlik ha’kimiyat uyi’mlari’ ha’m wolardi’n’ lawazi’mli’ shaxslari’ni’n’ invyestworlardi’n’ sha’rtnama bwoyi’nsha qatnasi’qlari’na aralasi’wi’n;
uri’slar, puqaralardi’n’ kwo’tyerilislyeri yaki basqa usi’g’an usag’an ha’diysyelyerdi;
si’rt yel invyestworlari’ ha’m si’rt yel invyesticiyalari’ myenyen baylani’sli’ basqa da siyasiy ha’mdye basqa qa’wiplyerdi wo’z ishinye ali’wshi’ qa’wiplyerdyen qamsi’zlandi’ri’w bwoyi’nsha qworg’ali’w ha’m kyepilliklyerin ta’miyinlyeydi.

17-statya. Minnyetlyemyelyerdi ta’miyinlyew.
Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanani’n’ mu’lki ha’m mu’lkiy huqi’qlari’nan ka’rxana juwapkyershiligindyegi barli’q minnyetlyemyelyerdi ta’miyinlyew, swoni’n’ ishindye zayom qarji’lari’n tarti’w kyepilligi si’pati’nda paydalani’wi’ mu’mkin. Woni’n’ sawda ha’m xi’zmyet kwo’rsyetiw salasi’ wobyektlyerinye, swonday-aq, jaylasqan jyer uchastkalari’ myenyen birgyeliktye turaq-jay imaratlari’na bwolg’an myenshik huqi’qi’, imaratlar, quri’lmalar, u’skyenyelyergye bwolg’an mu’lk huqi’qlari’ ha’mdye basqa matyerialli’q huqi’qlardan minnyetlyemyelyerdin’ ta’miynati’ si’pati’nda paydalani’wi’ mu’mkin.
Si’rt yel invyestwori’ wo’zinye myenshik huqi’qi’nda tiyisli bwolg’an barli’q mu’lki ha’m mu’lk huqi’qlari’nan, wolardi’n’ qay jyerdye jaylasqanli’g’i’na qaramastan, wo’z minnyetlyemyelyerinin’ ta’miynati’ si’pati’nda paydalani’wi’ mu’mkin.

18-statya. Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanani’ qayta du’ziw yaki saplasti’ri’w.
Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxana Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’nda byelgilyengyen ta’rtiptye qayta du’ziliwi yaki saplasti’ri’li’wi’ mu’mkin.
Ma’mlyekyetlik dizimnyen wo’tkyerilgyen sa’nyedyen baslap bir ji’l ishindye wo’z ustav qwori’n shwo’lkyemlyestiriw hu’jjyetlyerindye na’zyerdye tuti’lg’an mug’darda qa’liplyestirmyegyen si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxana, yegyer ni’zamshi’li’qta basqasha ta’rtip na’zyerdye tuti’lg’an bwolmasa, byelgilyengyen ta’rtiptye saplasti’ri’ladi’. Swoni’n’ myenyen birgye wo’z ustav qwori’n byelgilyengyen mu’ddyettye shwo’lkyemlyestiriw hu’jjyetlyerindye na’zyerdye tuti’lg’an mug’darda qa’liplyestirye almag’an ka’rxana woni’ a’myeldye qa’liplyestirip u’lgyergyen, biraq ni’zamshi’li’qta byelgilyengyen yen’ kyem mug’dardan az bwolmag’an da’ryejyedye kyemyeytiw yaki wo’zi basqa shwo’lkyemlyestiriwshilik-huqi’qi’y tu’rgye aylandi’ri’li’wi’ mu’mkin.
Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxana saplasti’ri’lg’ani’nda woni’n’ aktivlyerinye byelgilyengyen ta’rtiptye sali’q sali’nadi’. Aktivlyerdin’ qalg’an bwo’lyegi, yegyer shwo’lkyemlyestiriw hu’jjyetlyerindye basqasha ta’rtip na’zyerdye tuti’lg’an bwolmasa, si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxana qatnasi’wshi’lari’ arasi’nda wolardi’n’ ka’rxanani’n’ mu’lkindyegi u’lyeslyerinye sa’ykyes ra’wishtye bwo’listirilyedi.
Si’rt yel invyestwori’ si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanadan shi’g’i’p kyetyedi yaki bul ka’rxana saplasti’ri’lg’an jag’dayda, ka’rxana mu’lkindyegi wo’z u’lyesin pul yaki bazar bahasi’na muwapi’q ra’wishtye twovar tu’rindye qaytari’w huqi’qi’n aladi’.
Si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxana qayta du’zilgyen yaki saplasti’ri’lg’anda miynyet sha’rtnamalari’ biykar bwolg’an xi’zmyetkyerlyerdin’ huqi’q ha’m ma’plyerinin’ qworg’ali’wi’ ni’zamshi’li’qqa muwapi’q kyepillyenyedi.

19-statya. Si’rt yel invyesticiyalari’ bwoyi’nsha ma’mlyekyettin’ minnyetlyemyeri.
Ma’mlyekyet, ma’mlyekyetlik basqari’w uyi’mlari’ ha’m jyergilikli ma’mlyekyetlik ha’kimiyat uyi’mlari’ si’rt yel invyestworlari’ myenyen du’zilgyen tiyisli sha’rtnamalarda wo’z mwoyni’na alg’an wa’killiklyeri, Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ni’zam hu’jjyetlyerindye byelgilyengyen ta’rtiptye tasti’yi’qlang’an shaxslar imzalag’an minnyetlyemyelyer bwoyi’nsha g’ana juwap byeryedi.
Ma’mlyekyet si’rt yel invyesticiyalari’n tarti’p ati’rg’an Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ ryezidyentlyerinin’ minnyetlyemyelyeri bwoyi’nsha juwap byermyeydi, bunday minnyetlyemyelyer ni’zamda byelgilyengyen ta’rtiptye ma’mlyekyet ta’ryepinyen kyepillyengyen jag’daylar bug’an kirmyeydi.

20-statya. Si’rt yel invyesticiyalari’n tarti’wdi’ a’myelgye asi’ri’wshi’ uyi’mlardi’n’ wazi’ypalari’.
Si’rt yel invyesticiyalari’n tarti’w, a’myelgye asi’ri’w ha’m qworg’aw maqsyetindye hu’kimyet ta’ryepinyen wa’killik byerilgyen uyi’m, ma’mlyekyetlik basqari’wdi’n’ basqa uyi’mlari’ ha’m jyergilikli ma’mlyekyetlik ha’kimiyat uyi’mlari’, swonday-aq, hu’kimyetkye qarasli’ bwolmag’an ma’pdar shwo’lkyemlyer:
Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’nda invyesticiya jumi’si’ni’n’ imkaniyatlari’ ha’m sha’rtlyeri haqqi’nda mag’li’wmat tayarlaydi’ ha’m tarqatadi’;
pwotyencial invyestworlarg’a jumi’sti’n’ yuridikali’q, ekwonwomikali’q ha’m basqa ta’ryeplyeri bwoyi’nsha ma’sla’ha’t byeryedi ha’mdye payda bwolg’an ma’syelyelyerdi shyeshiwdye za’ru’rli ja’rdyem kwo’rsyetyedi;
si’rt yellik invyestworlar jumi’si’ni’n’ huqi’qi’y bazasi’n jyetilistiriw bwoyi’nsha usi’ni’slar islyep shi’g’adi’;
si’rt yel invyesticiyalari’ ma’syelyelyeri bwoyi’nsha xali’qarali’q qatnasi’qlarda wo’z wa’killiklyeri shyeklyerindye Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ati’nan is ali’p baradi’;
si’rt yel invyesticiyalari’n tarti’w, a’myelgye asi’ri’w ha’m qworg’awg’a qarati’lg’an basqa da wazi’ypalardi’ atqaradi’.

21-statya. Si’rt yel invyestworlari’ni’n’ jumi’si’n qadag’alaw bwoyi’nsha ma’mlyekyetlik uyi’mlardi’n’ wa’killiklyeri.
Si’rt yel invyestworlari’ ha’m si’rt yel invyesticiyalari’ qatnasi’wi’ndag’i’ ka’rxanalar Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’ talaplari’n wori’nlawi’ u’stinyen qadag’alawdi’ sali’q uyi’mlari’ ha’m Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ Hu’kimyeti wa’killik byergyen basqa da ma’mlyekyetlik uyi’mlar Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’nda byelgilyengyen wa’killiklyeri shyeklyerindye a’myelgye asi’radi’.
Qadag’alawshi’ uyi’m qadag’alaw wazi’ypalari’n a’myelgye asi’ri’wda kwommyerciyali’q si’rdi’n’ saqlani’wi’n ta’miyinlyewi sha’rt. Kwommyerciyali’q si’rdi’ a’shkara yetiw Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ ni’zamshi’li’g’i’na muwapi’q juwapkyershilikkye ali’p kyelyedi.

22-statya. Wo’z-ara qarama-qarsi’ ryejyelyer.
Usi’ Ni’zamni’n’ ryejyelyeri myenyen Qaraqalpaqstan Ryespublikasi’ni’n’ basqa ni’zam hu’jjyetlyeri yaki Wo’zbyekstan Ryespublikasi’ni’n’ xali’qarali’q sha’rtnamalari’ arasi’nda qanday da bir qarama-qarsi’li’q bwolg’an jag’dayda, si’rt yel invyestworlari’ ushi’n anag’urli’m qwolay bwolg’an ryejyelyer u’stinlik yetiwshi ku’shkye iyye bwoladi’.


Ko'rip shi'g'i'ldi': 2782

Betler