Qaraqalpaqstan Respublikasi' Ministrler Ken'esi

Qaraqalpaqstan Respublikasi'ni'n' Ma'mleketlik hu'kimet portali'


Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашининг янги расмий веб-сайтига ўтиш. http://karakalpakstan.uz

ЖАСАҒЫҢ, ЖАСАРҒЫҢ, ЖАЗҒЫҢ КЕЛЕДИ…

Betti PDF ta'rizde ju'klep ali'w Betti PDF ta'rizde ju'klep ali'w (66 Kb)    Versiyasi'    Betti doc ta'rizde ju'klep ali'w (66 KB)

Мәмлекетимиз басшысы тәрепинен көркем әдебиятты раўажландырыў, китаплар менен дос тутыныўды кең жолға қойыў бойынша бир нешше пәрман ҳәм қарарлар (бийликлер) қабыл етилгени, бул бойынша барлық тийисли орынлар жумыс алып барып атырғаны жәмийетшилигимизде қызғын мақуллаўларды, қоллап-қуўатлаўларды пайда етпекте.

Президентимиз Ш.М.Мирзиёевтиң әсиресе, усы жыл 5-апрель күнги «Өзбекстан Жазыўшылар аўқамының жумысын буннан былай да жетилистириў илажлары ҳаққында»ғы қарары мисли қәлемкешлер қәўиминиң көктен тилегенин жерден бергендей болды. Қарарда Өзбекстан Жазыўшылар аўқамының, оның ўәлаятлардағы бөлимлери, аўқамға қараслы басылымлар қатарында «Әмиўдәрья» журналына да дыққат бөлинип, редакцияға «Өзқурылысматериаллары» АЖ кәрханасының қәўендер етип бекитилгени тек, жазыўшы-шайырларымызды ғана емес, ал пүткил қарақалпақстанлы журтласларымыздың кеўиллерин толып-тастырып, елимиз басшысына деген терең миннетдларшылық сезимлерин пайда етпекте.

Енди, қарарға, бүгинги басылымлардың жай-жағдайы туўралы айтатуғын болсақ: жасыратуғыны жоқ, 80 жылдан аслам ўақыттан берли Республика халқының руўхыйлық булағы болып келген, усы аралықта жасап дөретиўшилик пенен шуғылланған ҳәр бир қәлем ийесиниң қанат қомлатып ушырған алтын уясы болған «Әмиўдәрья» журналы ўақтында 30, 40 мың дана дөгерегинде басылып турған болса, соңғы жыллары бул көрсеткиш жүдә-жүдә төменлеп кеткен еди.

Ҳәр бир инсан жасап атырған турмысына рийза екен, демек, ол бахытлы дәўран сүрип атыр деген сөз.

Бул, бир адамның өмиринде, ал, пүткил бир халықтың өз заманына қанаатланыўшылық пенен кеўли толып жасаўы айрықша қубылыс.

Бизиң журтласларымыздың, перзентлеримиздиң несийбесине усындай бахытлы дәўир пайына тиймекте. Бул Өзбекстандағы, тек, өз Ўатанлас, заманласларымыз нәзеринде емес, ал көплеген раўажланған еллер арасында ямаса дүнья жәмийетшилигинде үлкен қызығыўшылықты, қоллап-қуўатлаўларды пайда етип атырған әжайып бурылыслар, тарийхый ўақыялар болып табылады.

Дүньяға келген ҳәр бир перзенттиң туўып-өсирген жери алдындағы парызы, мисли Ата-анасына қанша хызмет етсе де олардың алдындағы перзентлик миннетин атқарып ада ете алмайтуғыны сыяқлы бәрҳама қарыздар болып қала береди. Әлбетте, ҳәр бир әўлад, ҳәр бир кәсип ийеси ел-халқына өз мүмкиншилиги жеткенинше ямаса дойнағында барын шығарып дегендей еткен хызметлери көпшилик жағдайда журтшылықтын нәзеринде онша елестириле бермейди. Ал, бирақ, әдебият, мәденият тараўының, әсиресе, қәлем ийелери болған жазыўшы-шайырлардың шығармаларының дөретилип, жәрияланып, оқыўшылар қәўимине жетип барыўы ҳәммениң көз алдында аттан анық көринип турады. Соның ушын да, сөзлер менен, қағаз-қәлем менен шуғылланып, усы жолға бел байлап шыққан ҳәр бир жазыўшы шайыр өзлериниң бәрҳама ел-халқының дыққат-итибарында шығармалар дөретип ҳәм усынып барыўы дәркарлығын ҳеш-ҳеш умытыўға ҳақысы жоқ.

Ҳүрметли Президентимиз Ш.М.Мирзиёевтиң халқымыз турмысының буннан былай да қурғын, абадан болыўы жолында қабыл етип атырған пәрман, қарар ҳәм бийликлери, күнделикли ғалаба хабар қураллары арқалы шығып сөйлеўлери бизиң ҳәр биримиздиң кеўлимизде туўған жерге, Ана-Ўатанымызға деген сүиспеншиликти, садықлықты, Журтбасшымызға деген терең ҳүрмет-иззетти, шын берилгенликти беккемлей түспекте.

Елимиз басшысы әсиресе, жәмийетшиликтиң аңлы-серли, руўхый дүньясының байлығын буннан былай да арттыра түсиў мақсетинде ҳәр бир журтласымыздың китаплар менен дос, сырлас болып ҳәр бир кеўилде адамгершилик пазыйлетлерди орнықтырыўдай ийгиликли ислердиң әмелге асыўында мәрда турып бирге болыўға шарламақта.

Усындай үлкен талпыныслардың, уллы атланыслардың гүўасы болып турған көкирегинде оты бар, ҳәр бир қәлем ийеси, бәйгиге жиберилген атлардың дүбир-дүбирине басқа атлардың да қосыла шапқысы келетуғын сыяқлы, биз де усы дүбирге дүбир қосқымыз келеди. Қайтадан туўылып, өмириңди жаңадан баслап, қайттан жасағың, жасарғың, бурын бийҳуда өткен күнлериңниң орнын толтырыў ушын дойнағыңда барын шығарғың келеди. Көкирегиңде барыңды, бойыңдағы бар қызғыныңды китапларыңа, ел-журтыңа бағышлағың, оқығың, изленгиң, жазғың, жазғың, жазғың келеди…

Булар, елимиздиң ҳәр бир зиялысының, көкиреги ояў, аңлы-серли ҳәр бир пуқарасының не-не ўақытлардан берли кеўлинде жүрген арзыў-әрманлары еди. Бул арзыў-үмитлер бүгинги турмысымызда әмелге аспақта. Бул бойынша Президентимиз тәрепинен шығарылып атырған пәрман ҳәм қарарлар бойынша Өзбекстанның барлық ўәлаятларында, қала ҳәм районларында үлкен шөлкемлестириўшилик жумыслары жүргизилиўде. Журтбасшымыздың ҳәр бир шығып сөйлеўлерин, көрсетпелерин басшылыққа ала отырып, шарлаўларына ҳаўаз қосып, бирге жан күйдирип, изине ерип, бар күш-жигериңди ел-халқыңның бүгинги ҳәм ертеңги жақсы күнлери ушын аямай, аянбай жумсағың келеди.

Әлбетте, халқымыздың да, Журтбасшымыздың да биз қәлем ийелеринен күтетуғыны көп. Олардың үмит артып, исеним билдирип, талап етиўиде орынлы. Себеби, илим-билимсизлик ямаса мәнәўиятсызлық мисли тамырсыз, жапырақларсыз қуў ағашқа тәкаббил. Ел-журтымыздың күнделикли турмысы ушын зәрүрли басқа да тараўларға кем тас қоймаған ҳалда оларды тәнге мегзететуғын болсақ, руўхыйлық қайнақай оның жанына барабар.

Дүньяның дүнья, халықлардың халық, ҳәр бир адамның адамлық дәрежеде турыўында жоқарыда айтылған ағла пазыйлетлерди өз бойына жәмлеген уллы данышпан устаз-тәрбияшы китаплардың ақыл-нәсиятшы, жол көрсетиўши, көш баслаўшы болып киятырғаны жүдә унамлы қубылыс. Өз өмирлерин халық жолына, инсаният келешегине бағышлаған усындай пидайы қәлем ийелериниң дөретиўшилик мийнетлери нәтийжесинде бүгингидей тыныш, абат, дослық, бирадарлық турмысымыздың қәлиплесиўине ерисилген.

Лекин, бундай жоқары шеберликте жазылған өмиршең, тәсиршең, көркем шығармалар аңсатлық пенен өзинен өзи жазылмайды. Бул ушын көп излениўлер, көп уйқысыз түнлер, бираз тынышлықтан, рәҳәтлерден кешиўлер өзиңди бағышлаў талап етиледи. Ең баслысы, бәринен бурын, жазыўға, дөретиўге деген ықласты тәбият көкирегиңе салған (болсын) болыўы керек. Буның атын талант деп, усы талантқа қосымша турмысты терең уғыныў, тилден шеберлик пенен утымлы пайдаланыў, кеўил қәлбиңниң қандайлығы, көкирегиңниң ҳақлығы, тазалығы талап етиледи. Ҳәммеге аян және бир ҳақыйқатлық ең бир зәрүрлиси өзиңди, халқыңды, адамзатты, дүньяны шын берилгенлик пенен сүйиў, олардың тәғдирине жан ашытыў, аўырын жеңиллетиўге ҳәрекет етиў сыяқлы пазийлетлер дәркар. Усы қәсийетлер бирин-бири толықтырып барыў менен қағазға түсип, китапқа, дүньялық мүлкке айланған бул әл-ҳасыл дөретпелер соңғылығында көп әўладлардың қолларынан түсирмей оқыйтуғын шығармаларына айланса тәәжип емес.

Дүньялық әдебиятта жүз берип туратуғын ўақыялар – жазыўшы-шайырлар, олар жазған китаплар бир неше халықлардың, бир неше әўладлардың сырласына, тәрбияшысына айланыўы, жақсылық жолына баслаўы, ҳәтте, өз өмиринде үлкен унамлы өзгерислерди пайда етиўи мүмкин. (пайда етеди.) Бундай уллы бинят етиўши қәлем ийелери бизиң дәўиримизде де әлбетте, баршылық.

Елимиздиң бахтына, Аллатаала көкирегине берген, кеўли жақсылық, дослық, тынышлық деп, толып-тасқан, жалынлы, жигерли сөзлери менен, ҳәр бир ўатанласымыздың жүрегинде халқына, туўған жерине деген сүйиспеншиликти, берилгенликти пайда етпекте. Президентимиз тәрепинен қабыл етилип, турмысымызға енгизилип атырған бул пәрман ҳәм қарарлардың тийкарғы мақсети Өзбекстанның дүньяда раўажланған еллер қатарынан орын алып, буннан былай да жоқары жетискенликлерге ерисиўин тәмийинлеўден ибарат екенлиги белгили.

Журтбасшымыздың қайта-қайта зинҳарлап айтып, усыныс ҳәм талап етип, ҳәмме-ҳәммени руўхый жақтан жетилискен көкиреги ояў, аңлы-серли, билимли болыўға шарлап атыр екен, бул ушын биринши гезекте Жазыўшылар аўқамы, оның басылымлары, қәлем ийелери өзлерине жүкленген жуўапкершиликти терең сезинген ҳалда дөретиўшилик изленислер; оқыўды кенде қылмай, турмысты үйрениў, заманымыз қаҳарманларының үлги боларлық образларын жаратыў, жас қәлем ийелериниң ертеңги күнги белгили сөз шеберлери болып кәмалға келиўине ықпал жасаў сыяқлы жумысларды жүргизе отырып, халыққа жақсы китаплар бериў арқалы өз миннетлерин мәрдана атқарған болар еди.

Қарардың қабыл етилиўи елимиз турмысындағы үлкен тарийхый ўақыялардың бири болып, әдебиятымызда, мәдениятымызда, улыўма халқымыздың руўхый турмысында үлкен бурылысларды, жаңаланыўларды, бул арқалы Өзбекстанымызды буннан былай да жоқары раўажланыўларға баслап баратуғынына исенимимиз кәмил.

 

Халила Дәўлетназаров

«Әмиўдәрья» журналының бас редакторы

Қарақалпақстан халық шайыры

Өзбекистанға мийнети сиңген журналист

 


Sa'ne: 21.04.2018 19:36, 2275 ma'rte ko'rip shi'g'i'ldi'